Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Klotz Józef

Józef Klotz - persönliche Daten
Geburtsdatum: 1900
Geburtsort: Kraków
Sterbedatum: 1941
Ort des Todes: Warszawa
Beruf: footballer
Related towns: Krakow

Józef Klotz (1900 – 1941, Warszawa) – strzelec pierwszego gola dla biało-czerwonych.

Był żydowskim piłkarzem, który tylko dwukrotnie grał w reprezentacji Polski. A mimo to na zawsze przeszedł do historii polskiego futbolu. 28 maja 1922 r. strzelił pierwszego w dziejach gola dla kadry biało-czerwonych, a Polska wygrała swój pierwszy mecz piłkarski.

Pochodził z wielodzietnej rodziny żydowskiego krawca Markusa i Salomei Klotz z Krakowa. Warsztat rodzinny znajdował się przy ul. Brackiej; po szkole młody Józef często tam przesiadywał. Sport zaczął uprawiać w nowozałożonym żydowskim klubie Jutrzenka Kraków mając zaledwie 11 lat. Gdy stał się pełnoletni, został filarem piłkarskiej Jutrzenki. Jutrzenkę (jid. Morgensztern) niekiedy określano mianem klubu „dla sportowców mojżeszowej religii”, ale nie było to prawdą. Klub z religią nie miał nic wspólnego, a jego założycielami byli członkowie Żydowskiej Partii Socjalno-Demokratycznej, od 1920 r. połączonej z polskim Bundem, którym przyszłość jawiła się w postaci niepodległej i tolerancyjnej Polski z autonomią dla ludu żydowskiego.

Przepojony takimi ideałami Klotz był u progu dorosłości dobrze zbudowanym wysokim młodzieńcem, mierzącym 185 cm. W życiu codziennym określano go jako eleganckiego i przystojnego mężczyznę. Na boisku idealnie pasował do roli obrońcy; na tej pozycji występował przez całą karierę.

W rozwoju sportowym przeszkodziła mu I wojna światowa. W marcu 1918 r. został wcielony do 57. pułku piechoty armii austriackiej. Gdy w listopadzie Polska odzyskiwała niepodległość, Klotz wstąpił do 6. pułku piechoty Wojska Polskiego. Walczył na Kresach. Wiosną 1920 r. dostał przydział do baonu sanitarnego. Z wojska powrócił w listopadzie 1920 r. a 24 grudnia zapisał się na semestr zimowy prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiował, z póltraroczną przerwą do końca roku akademickiego 1921/22. Studiów nie skończył.

W 1921 r., wraz z młodszymi braćmi: Janem (Szaje), Samuelem (Salamonem) i Maurycym, znów grał w barwach Jutrzenki, będąc podporą zespołu. Dostrzeżono go, ale w pierwszym historycznym występie reprezentacji Polski nie zagrał. Mecz ten, rozegrany 18 grudnia  1921 r., Polska przegrała z Węgrami 0:1. W następnym spotkaniu kadry Klotza już nie zabrakło.

Jego debiut w reprezentacji (14.05.1922 roku z Węgrami w Krakowie) nie należał do udanych. Jedna z gazet (lwowski „Sport”) napisała, że zwłaszcza do przerwy grał słabo: „dał się objeżdżać rywalom i był stremowany”. Polska przegrała 0:3, ale dodajmy, że drużyna węgierska należała do najlepszych w Europie, zatem wstydu nie było.

W drugim występie strzelił dla biało-czerwonych pierwszego gola w historii reprezentacji narodowej. Stało się to w Sztokholmie, 28 maja 1922 r. w 27. minucie meczu ze Szwecją, wygranego przez Polskę 2:1. Po zagraniu ręką szwedzkiego obrońcy sędzia podyktował rzut karny. Jak pisał „Przegląd Sportowy”:

„Jedynym graczem, który w swej drużynie bije jedenastki z dobrym skutkiem, był Józef Klotz.[…] Klotz z całym spokojem, bez rozpędu pakuje piłkę w lewy róg, pod poprzeczkę. Bramkarz ani drgnął”.

Polska objęła prowadzenie. Szwedzka prasa „Dagbladet”, opisując pierwszego dla Polaków, historycznego gola, podkreślała, że Klotz zrobił to z niesłychaną elegancją.

Strzelec pierwszego gola dla Polski pozostał wierny Jutrzence do wiosny 1925 roku. W 1925 r. przeniósł się z powodów rodzinnych (ślub!) na stałe do Warszawy, gdzie zasilił stołeczne B-klasowe Makabi. Jego młodsi bracia mieli mu za złe, że przechodząc z Jutrzenki Kraków do syjonistycznego Makabi, zdradził ideały socjalistyczne.

W stolicy Klotz zakończył karierę piłkarską już w następnym roku. Mieszkał w Warszawie wraz z żoną aż do wybuchu wojny. W 1940 r. został uwięziony w getcie. Aresztowany przez Niemców, zginął rozstrzelany w ruinach kamienicy przy Nowym Świecie w 1941 roku.

 

 Robert Gawkowski

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.