Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Armie Wojska Polskiego 1944–45

Armie Wojska Polskiego 1944–45, ogólnowojskowe związki operacyjne formowane od lipca 1944 r. na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej. Na mocy dekretu z 21 lipca scalono Armię Ludową i Armię Polską w ZSRR 1944, tworząc ludowe Wojsko Polskie, podległe organizacyjnie Naczelnemu Dowództwu WP. Sformowano ostatecznie 2 armie, które nie znalazły się pod wspólnym dowództwem, lecz użyto ich na różnych kierunkach działań. 1. armia WP (dowódcy: generałowie Z. Berling, od 5.10.1944 W. Korczyc, od 27.11.1944 S. Popławski) — utworzona 29 lipca 1944 r. z przemianowanej Armii Polskiej w ZSRR, podlegała operacyjnie dowódcy 1. Frontu Białoruskiemu; skład m.in.: 1., 2., 3., 4. i 6. dywizja piechoty, brygada kawalerii, I brygada artylerii, II i III brygada haubic, IV brygada artylerii pancernej, brygada artylerii ciężkiej, I brygada pancerna, dywizja lotnicza (ogółem ok. 93 tys. żołnierzy). Walczyła lipiec–sierpień 1944 w rejonie Puław i Dęblina (próba forsowania Wisły i opanowania przyczółka), w rejonie Łaskarzewa (sierpień–wrzesień walki na przyczółku warecko-magnuszewskim i pod Studziankami), uczestniczyła w zdobyciu Pragi (15.09.) oraz nieudanych bojach (16–23 września) o przyczółek czerniakowski i przyczółek żoliborski w Warszawie podczas powstania warszawskiego w 1944 r. W październiku brała udział w opanowaniu Jabłonny i Legionowa, 17 stycznia 1945 r. w opanowaniu Warszawy w ramach operacji warszawskiej Armii Czerwonej, 30.01.–28.02. w krwawych walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, w marcu w operacji pomorskiej Armii Czerwonej (m.in. walki o Kołobrzeg, Gdynię i Gdańsk), 16.04.–2.05. w  operacji berlińskiej Armii Czerwonej, 1–3 maja w natarciu ku Łabie i nawiązaniu styczności z wojskami amerykańskimi. Po zakończeniu działań wojennych część 1. armii stacjonowała, jako siły okupacyjne, na Łużycach. 22 sierpnia 1945 r. 1. armię rozwiązano. 2. armia (dowódcy: generałowie K. Świerczewski, 25.09.–28.11.1944 r. S. Popławski) — utworzona 20 sierpnia 1944 r., podlegała operacyjnie dowódcy 1. Frontu Białoruskiego, a od 19 marca 1945 r. dowódcy 1. Frontu Ukraińskiemu; skład: m.in. 5., 7., 8., 9. i 10. dywizja piechoty, 2. dywizja artylerii, IX i XIV brygada artylerii pancernej, 3. dywizja artylerii przeciwlotniczej, IV brygada saperów, I korpus pancerny (ogółem ok. 89 tys. żołnierzy w kwietniu i ok. 70 tys. w maju 1945 r.). Po koncentracji w Borach Dolnośląskich 16.04.–2.05. brała udział w operacji berlińskiej Armii Czerwonej (forsowanie Nysy Łużyckiej, przełamanie obrony niemieckiej i pościg pod Drezno. W dniach 21–28 kwietnia krwawe walki obronne nieudolnie dowodzonej armii w rejonie Budziszyna), 7–11 maja w operacji praskiej Armii Czerwonej; 2 sierpnia 1945 r. 2. armię rozwiązano. 3. armia (dowódca gen. K. Świerczewski), utworzona 6 października 1944 r., nie wyszła ze stadium organizacji (liczyła ok. 26 tys. żołnierzy). 15 listopada 1944 r. jej formowanie wstrzymano, a jednostki dotąd utworzone wcielono do 1. i 2. armii lub do odwodu naczelnego wodza.

Organizacja i działania bojowe ludowego Wojska Polskiego. Wybór źródeł, t. 1–4, Warszawa 1958–63;

Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej. Ludowe Wojsko Polskie 1943–1945, Warszawa 1973;

Kaczmarek K. Druga Armia Wojska Polskiego, Warszawa 1978.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.