Pierwsi Żydzi pojawili się w okolicy Ostrzeszowa w połowie XII w., czyli jeszcze przed nadaniem praw miejskich tej osadzie. Prowadzili handel solą.

Przez kilka następnych wieków nie notowano obecności Żydów w Ostrzeszowie. Sprzeciwiali się temu bowiem wpływowi mnisi z miejscowego klasztoru Bernardynów. Nieliczni Żydzi mieszkali jednak w przyległej osadzie Borek (później stanie się ona przedmieściem Ostrzeszowa). Na terenie przedmieścia pobudowano potrzebne gminie żydowskiej budynki: synagogę, mykwę i szkołę. Pojedynczych Żydów notowano w Ostrzeszowie ok. 1680 r. (bankier, muzyk, cyrulik, fryzjer, perukarz). Protokólarz cechu krawców ostrzeszowskich z 1800 r. podaje informacje o konflikcie między członkami cechu (chrześcijanami) a krawcami żydowskimi. Konflikt ten rozwiązany został poprzez przyjęcie do cechu kilku krawców-Żydów. Napływ Żydów do Ostrzeszowa zwiększył się po 1815 r. Niektórzy z nich kupowali wtedy drewniane domy na ostrzeszowskim rynku i po ich zburzeniu wznosili tam murowane kamienice.

Po I wojnie światowej większość ostrzeszowskich Żydów wyjechała do Niemiec. Pozostało niewiele ponad 100 osób. Funkcjonująca nadal gmina utrzymywała się ze składek, uboju rytualnego, opłat za działki na cmentarzu oraz datków z tytułu urodzin. W 1922 r. rabin Krauss opuścił Ostrzeszów i od tego czasu jego dotychczasowe funkcje pełnił przewodniczący gminy żydowskiej Miechlowitz. Liczba Żydów ostrzeszowskich nadal zmniejszała się.

W 1922 r. do gminy należały rodziny następujących osób: Ignatz Feibelsohn, H.Heimann, M.Heimann, K.Nathan, G.Grunberg, Paul Seidel, David Altmann, M.Armer, Julius Süssmann i Bilski. W 1925 r. gmina liczyła 21 osób, w tym 10 mężczyzn i 11 kobiet. Większość Żydów tradycyjnie zamieszkiwało przedmieście Borek oraz okolice rynku. Zamożnością wyróżniał się Julius Süssmann, handlarz końmi. Pozostali zajmowali się drobnym handlem i prowadzili warsztaty rzemieślnicze. Okazyjnie przyjeżdżał do Ostrzeszowa rabin z położonego ok. 20 km na południe Kępna, zwłaszcza z okazji pogrzebów.

Jeszcze przed wkroczeniem do Ostrzeszowa Niemców opuściła miasto pięcioosobowa rodzina żydowska Bolkowskich (małżeństwo Józef i Regina oraz ich córki: Adolfia Judyta, Sara Genia i Judyta). Zginęli oni w warszawskim getcie. Wiadomo także, iż Paul Süssmann zmarł w obozie w Theresienstadt w Czechach.

Print