Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Lewantyński handel

Lewantyński handel – określenie średniowiecznego i nowożytnego handlu europejskiego z krajami wschodnimi części basenu Morza Śródziemnego, Lewantem. Początkowo pośrednikiem między Azją a zachodem Europy był Konstantynopol. W IX–X w. dwa miasta włoskie, Amalfi (podległe cesarstwu bizantyjskiemu) i Wenecja, przełamały ten monopol, nawiązując bezpośrednią żeglugę z portami Syrii, Palestyny i Egiptu. W ich ślady poszły Piza i Genua. Rozkwit handlu lewantyńskiego nastąpił w epoce wypraw krzyżowych w XI–XIII wieku. Konkurencja stała się jednak zarzewiem wojen: w 1135 r. Piza zniszczyła flotę Amalfi, lecz sama padła w 1284 r. ofiarą Genui. W 1204 r. Wenecja, uczestnicząc w zdobyciu Konstantynopola przez czwartą krucjatę, uzyskała wyłączność na handel z Lewantem, jednak w 1261 r. Genua, pomagając Paleologom z Nicei odzyskać Konstantynopol, zrównoważyła w Lewancie wpływy Wenecji, które utraciła w 1381. W XV–XVI w. Wenecja panowała niepodzielnie na targowiskach Bliskiego Wschodu – do Aleppo, Aleksandrii i Smyrny docierały towary orientalne, zwłaszcza przyprawy korzenne, tkaniny, bawełna, jedwab i barwniki. Oferta eksportowa Europy była uboga: metale, drewno budulcowe, sukna, toteż w zamian za luksusowe wyroby lewantyńskie płacono głównie srebrnym pieniądzem. Zajęcie w 1453 r. przez Turków osmańskich Konstantynopola, a w 1517 r. Syrii i Egiptu nie zakłóciło trwale handlu lewantyńskiego, przeciwnie – dominacja turecka w XVI w. zwiększyła bezpieczeństwo podróży. Odkrycie Ameryki w 1492 r. i morskiej drogi wokół Afryki w 1497 r. dopiero po ok. 120 latach zmniejszyło znaczenie handlu lewantyńskiego. Istotną zmianę przyniosło wyparcie z Lewantu Włochów w XVII–XVIII w. przez merkantylistyczne potęgi Północy: Anglię i Holandię. W XVI–XVIII w. również Polska prowadziła ożywiony handel lądowy z Lewantem. Kres znaczeniu handlu lewantyńskiego położyło otwarcie w 1869 r. Kanału Sueskiego, pozwalającego na skrócenie drogi do Indii i na Daleki Wschód, a także rozwój żeglugi parowej, która skróciła czas pokonywania oceanów.

Bibliografia

  • Cernovodeanu P., England’s Trade Policy in the Levant (1660–1714), Bucharest 1972.
  • Dziubiński A., Na szlakach Orientu. Handel między Polską a Imperium Osmańskim w XVI–XVIII w., Wrocław 1997.
  • Glamann K., Dutch-Asiatic Trade 1620–1740, The Hague 1958.
  • Heyd W., Histoire du commerce du Levant au Moyen Âge, t. 1–2, Leipzig 1885–1886.

Andrzej Dziubiński

© Treść hasła pochodzi z serwisów wiedzowych PWN; Encyklopedia PWN, Słowniki języka polskiego i Słowniki obcojęzyczne.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.