Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Rada Stanu Królestwa Polskiego

organ władzy w Królestwie Pol.: tzw. I  Rada Stanu, centr. organ doradczy króla, utworzony na mocy konstytucji 1815; dzieliła się na Radę Adm. Królestwa Pol. i Ogólne Zgromadzenie Rady Stanu, zw. potocznie R.S.K.P.; obie te instytucje tworzyły Radę Stanu w znaczeniu szerszym; Rada Stanu w znaczeniu dosłownym, to jej Ogólne Zgromadzenie, w którego skład wchodzili: namiestnik Królestwa Pol., 5 ministrów, 10 radców stanu i radców stanu nadzwyczajnych, 10 referendarzy i referendarzy stanu nadzwyczajnych oraz inne osoby powołane przez króla; Ogólne Zgromadzenie przygotowywało projekty ustaw, sprawowało kontrolę nad działalnością administracji, sprawowało sądownictwo kompetencyjne, a od 1822 również adm. (odwołania od komisji wojew., działających jako sądy adm. I instancji); istniała do 1830. Reaktywowana 1832 (tzw. II  Rada Stanu); w odróżnieniu od okresu 1815–30 miała nieco bardziej ograniczone kompetencje, gł. na rzecz organów ros. w Petersburgu, m.in. została podporządkowana Dep. do spraw Królestwa Pol. Rady Państwa Cesarstwa Ros.; skład: przewodn. — namiestnik Królestwa Pol. lub wyznaczony przezeń członek Rady, 3 dyrektorów gł. prezydujących komisjom rządowym oraz kontroler generalny prezydujący w Najwyższej Izbie Obrachunkowej, radcy stanu, referendarz i osoby powołane do zasiadania stałego lub czasowego; przy Radzie działała od 1836 Heroldia Królestwa Polskiego; Rada została zniesiona 1841. Ponownie reaktywowana 1861 (tzw. III  Rada Stanu) w miejsce zniesionych Ogólnego Zebrania Warsz. Departamentów Rządzącego Senatu i Heroldii Królestwa Pol.; skład: namiestnik Królestwa Pol. (przewodn. Rady) lub wyznaczony przezeń członek Rady, członkowie Rady Adm., 12 radców stanu z nominacji monarchy jako członków stałych oraz inne osoby mianowane jako członkowie stali lub czasowi (na 1 rok), powoływani przez monarchę z grona biskupów, wyższego duchowieństwa, prezesów i członków rad gubernialnych oraz władz Tow. Kredytowego Ziemskiego; w charakterze doradców w obradach Rady Stanu uczestniczyło ponadto 6 referendarzy stanu i 4 wicereferendarzy; gł. kompetencją było przygotowywanie projektów ustaw, rozstrzyganie sporów prawnych w zakresie sądownictwa adm.; 1867 Rada została rozwiązana.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.