Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Wojsko Polskie we Francji 1939–1940

pol. siły zbrojne podporządkowane władzom RP i dowodzone przez Nacz. Wodza, organizowane na podstawie pol.-fr. umowy wojsk. z 9 IX 1939 i protokołu wykonawczego z 21 IX 1939. Początkowo formowano dywizję piechoty (kadrę dowódczą stanowili oficerowie WP z kraju, pozostałych żołnierzy rekrutowano spośród obywateli pol. zamieszkałych we Francji); 12 IX 1939 władze fr. przekazały stronie pol. na ośr. formowania obóz ćwiczebny w Coëtquidan (Bretania). Wraz z powołaniem władz RP na uchodźstwie (prezydenta, rządu i Nacz. Wodza) powstały Min. Spraw Wojsk., Sztab Nacz. Wodza i wojsk. instytucje centr., m.in. Komenda Gł. Związku Walki Zbrojnej, dowodzona przez gen. K. Sosnkowskiego. Po podpisaniu 4 I 1940 pol.-fr. umowy wojsk. rozpoczęto formowanie WP składającego się ze wszystkich rodzajów wojsk; oddziały WP operacyjnie podlegały fr. Nacz. Dowództwu i miały działać w składzie jednostek fr.; do VI 1940 sformowano: Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich (dca gen. Z. Bohusz-Szyszko), 1. dyw. grenadierów (gen. B. Duch), 2. dyw. strzelców pieszych (gen. B. Prugar-Ketling); zapoczątkowano formowanie: X bryg. kawalerii pancernej (gen. S. Maczek), 3. dyw. piechoty (płk T. Zieleniewski) i 4. dyw. piechoty (gen. R. Dreszer) oraz Brygady Strzelców Karpackich (gen. S. Kopański) w Syrii; utworzono nowe ośr. formowania m.in. w Parthenay (dep. Deux-Sèvres); ponadto na podstawie odrębnych umów z Francją i W. Brytanią organizowano Pol. Siły Powietrzne (we Francji 7 dywizjonów i kilkanaście kluczy) i rozbudowano Pol. Marynarkę Wojenną (wszystkie okręty stacjonowały w W. Brytanii); do WP wcielano obywateli pol. z Francji i żołnierzy ewakuowanych z Polski; łącznie WP we Francji i na Bliskim Wschodzie liczyło ok. 80 tys. żołnierzy. Jednostki WP walczyły w obronie Norwegii (8 V–8 VI 1940 Samodzielna Bryg. Strzelców Podhalańskich pod Narwikiem oraz pol. okręty i statki) i w kampanii fr.-niem.: 1. dyw. grenadierów (od 26 V 1940) w składzie XX Korpusu fr. w Lotaryngii pod Dieuze, Lagarde i Merviller (21 VI wobec braku możliwości kontynuowania walki rozwiązana przez dowódcę); 2. dyw. strzelców pieszych (od 15 VI) w składzie XL Korpusu w Jurze (rejon Belfortu), po kilkudniowych walkach przeszła do Szwajcarii (żołnierzy internowano); X bryg. kawalerii pancernej (od 13 VI) w składzie 4. armii w Szampanii pod Champaubert, Montmirail i Montbard (17 VI rozwiązana przez dowódcę); w obronie Bretanii uczestniczyła Samodzielna Bryg. Strzelców Podhalańskich (pozbawiona ciężkiego sprzętu 18 VI została rozbita przez niem. oddziały pancerne); ponadto walczyło 136 pilotów myśliwskich (zniszczyli ponad 50 niem. samolotów); w walkach zginęło lub zostało rannych ok. 6 tys. żołnierzy, 13 tys. internowano, 16 tys. dostało się do niewoli; instytucje centr. WP, ośr. formowania, oddziały nieuczestniczące w walkach oraz część żołnierzy z jednostek frontowych ewakuowano (łącznie ponad 20 tys.) do W. Brytanii i Palestyny.

Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej, t. 2

Kampanie na obczyźnie, cz. 1

Wrzesień 1939–czerwiec 1941, Londyn 1959;

Armia Polska we Francji, Paryż 1962;

W. Biegański Zaczęło się w Coëtquidan. Z dziejów polskich jednostek regularnych we Francji, Warszawa 1977;

tegoż Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie 1939–1945, Warszawa 1990.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.