Według tradycji pierwszy gród w tym miejscu został założony w X w. przez czeskiego księcia Wratysława. Stąd przypuszczenie, że nazwa miasta Wrocław pochodzi od skróconej formy imienia założyciela. W 985 r. na Ostrowie Tumskim powstał pierwszy drewniany gród obronny, założony przez księcia Mieszka I[1.1]. W tym samym okresie Dolny Śląsk przeszedł pod władzę Piastów.

Pierwsza informacja o mieście pojawiła się w 1000 r., w bulli papieskiej, ustanawiającej w grodzie siedzibę biskupstwa. Krótko po tym, we Wrocławiu wybudowano katedrę romańską. Miasto dzieliło losy polityczne całego Śląska i wielokrotnie przechodziło pod panowanie sąsiadów Polski. W latach 1038-1051 znajdowało się pod władzą czeskich władców Przemyślidów. W 1109 r. w pobliżu miasta, na terenie dzisiejszej dzielnicy Psie Pole, doszło do bitwy z wojskami króla niemieckiego Henryka V. Książę Bolesław Krzywousty rozbił wojska niemieckie i obronił w ten sposób Wrocław.

Po rozbiciu dzielnicowym Polski, w 1138 r. Wrocław stał się siedzibą księcia Władysława Wygnańca. Został on jednak wygnany w 1146 r. przez swoich braci. Z pomocą wojsk cesarskich na Śląsk powrócili jego synowie - Bolesław Wysoki i Mieszko Plątonogi. Ten ostatni objął miasto Wrocław i po ojcu tytuł księcia śląskiego. Lokacja miasta nastąpiła przed 1214 r. Mniej więcej w tym samym okresie wybudowano zamek książęcy na Ostrowie Tumskim. W kwietniu 1241 r. w obliczu najazdu mongolskiego Wrocław został opuszczony przez mieszkańców i spalony ze względów strategicznych. Obronę skupiono jedynie do zamku na Ostrowie Tumskim. Odbudowa miasta rozpoczęła się w 1242 r. na prawie magdeburskim. W 1261 r. Wrocław otrzymał prawa miejskie, a w latach 1299-1351 wzniesiono mury miejskie. Rozwojowi miasta sprzyjało korzystne położenie na skrzyżowaniu szlaków handlowych prowadzących z zachodu na wschód i z południa na północ.

Od 1327 r. Wrocław znajdował się pod zwierzchnictwem Czech i dzielił losy polityczne Śląska. W 1335 r. księstwo wrocławskie stało się częścią korony czeskiej. Okoliczności te wpłynęły korzystnie na rozwój tutejszego handlu. W 1474 r. wojska polskie podjęły nieudaną próbę zajęcia miasta. W latach 1490-1515 Wrocław prowadził wojnę handlową z Polską. W 1523 r. miasto przyjęło reformację. Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) przyniosła koniec złotego wieku Wrocławia. Samo miasto nie zostało zniszczone, jednak cała okolica była spustoszona, i co ważniejsze nastąpił upadek handlu. W 1702 r. cesarz Leopold I założył w mieście kolegium jezuickie, ze wszystkimi przywilejami uniwersytetów europejskich. Dało to początek Uniwersytetu Wrocławskiego.

W wyniku I wojny śląskiej (1740-1742) Wrocław z prawie całym Śląskiem przeszedł pod panowanie Prus. Oznaczało to utratę wszystkich dotychczasowych tytułów. Jednak Wrocław otrzymał tytuł miasta królewskiego, stając się obok Berlina i Królewca trzecią rezydencją monarchy. W okresie wojen napoleońskich, na przełomie 1806 i 1807 roku doszło do oblężenia miasta. Prusacy nie mając perspektyw utrzymania Wrocławia, podpisali w dniu 7 stycznia 1807 r. akt kapitulacji. Francuzi nakazali wyburzenie murów obronnych, oraz zlikwidowali zakon jezuicki, przeprowadzając częściową sekularyzację dóbr kościelnych. Kroki te miały decydujący wpływ dla dalszego rozwoju miasta, do którego w 1808 r. przyłączono znaczne obszary przedmieść. W 1811 r. nastąpiło połączenie kolegium jezuitów z protestanckim Uniwersytetem Viadrina z Frankfurtu nad Odrą. W ten sposób powstał nowy Śląski Uniwersytet im. Fryderyka Wilhelma (niem. Schlesische Friedrich-Wilhelm-Universität zu Breslau). W 1813 r. król pruski Fryderyk Wilhelm III ustanowił we Wrocławiu najsłynniejsze niemieckie odznaczenie wojskowe - Żelazny Krzyż. W tym samym roku we Wrocławiu narodziły się czarno-czerwono-złote barwy Niemiec.

Wiek XIX przyniósł rozwój przemysłowy i kulturalny miasta. W 1840 r. uruchomiono linię omnibusową, a w 1842 r. uruchomiono linię kolejową z Wrocławia do Oławy, a następnie do Górnego Śląska. W 1846 r. linia kolejowa połączyła Wrocław z Berlinem, a rok później z Wiedniem i Dreznem. Na początku XX w. przeprowadzono duże prace ziemne wokół rzeki Odry.

Po dojściu w 1933 r. narodowych socjalistów do władzy w Niemczech, we Wrocławiu przystąpiono do usuwania wszelkich śladów łączności Śląska ze Słowianami. Następnie, podczas "nocy kryształowej" (z 9 na 10 listopada 1938 r.) spalono tutejsze synagogi i splądrowano liczne sklepy oraz domy żydowskie. Przez większą część II wojny światowej, miasto znajdowało się z dala od linii frontów, i mogło spokojnie się rozwijać. Jednak w sierpniu 1944 r. zostało ogłoszone twierdzą (niem. Festung Breslau). W styczniu 1945 r. przeprowadzono przymusową ewakuację większości mieszkańców miasta. Z zimna i przemęczenia zmarło około 90 tys. osób. Pozostali dotarli do Drezna. Stalin wymusił wówczas na aliantach podjęcie decyzji o dywanowym nalocie na Drezno, aby w ten sposób utrudnić Niemcom obronę Wrocławia. W nocy z 13 na 14 lutego potężny dywanowy nalot zniszczył Drezno. Oblężenie Wrocławia trwało od 13 lutego do 6 maja 1945 r. Kapitulację twierdzy podpisał generał Hermann Niehoff. Nastąpiło to cztery dni po upadku Berlina. Podczas walk zniszczeniu uległo prawie całe miasto.


Po wojnie we Wrocławiu zaczęła się osiedlać głównie ludność napływająca z Kresów[1.2].

 

 

Print
Fußnoten
  • [1.1] Edmund Małachowicz, Najnowszy zarys dziejów najstarszego Wrocławia, Wrocław 2000, s. 49.
  • [1.2] http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Wroc%C5%82awia [stan na 21.02.2012].