Wieś założona w końcu XIII w.; własność opactwa benedyktynów z Tyńca; prawa miejskie przed 1339; od XVI w. ośrodek handlu i rzemiosła (głównie garncarstwo i szewstwo); zniszczone 1474 przez wojska węgierskie, 1657 — przez najazd wojsk ks. siedmiogrodzkiego, Jerzego II Rakoczego; 1772–1918 w zaborze austriackim, własność austriackiego funduszu kameralnego; do 1867 zakaz osiedlania się Żydów; 1880–1934 miasteczko, znane z produkcji obuwia (na pocz. XX w. ok. 40 tys. par rocznie); prawa miejskie ponownie od 2010. Duże zniszczenia w czasie I i II wojny świat.; w czasie okupacji niemieckiej, 12 VIII 1942 Niemcy zamordowali ok. 260 Żydów; ośrodek konspiracji AK, BCh, NOW (m.in. tajne nauczanie). W pobliżu Kołaczyc stanowisko kwitnącego bluszcza pospolitego i wzgórze Golesz z ciekawymi wychodniami skalnymi.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print