Nie wiemy dokładnie, kiedy został powołany do życia radomski oddział Organizacji Syjonistycznej (hebr. Histadrut ha-Cijonit be-Polanija). Musiało to być na pewno przed 1919 rokiem. W tym roku bowiem Organizacja Syjonistyczna wystawiła niezależną listę wyborczą w wyborach do Rady Miejskiej. W kolejnych wyborach syjoniści tworzyli listy wyborcze razem z innymi partiami żydowskimi. Wiadomo, że w 1929 r. należało do niego ok. 250 działaczy, a w 1935 – ok. 200. Histadrut ha-Cijonit opowiadała się za utworzeniem państwa żydowskiego w Palestynie oraz uznaniem języka hebrajskiego za narodowy język Żydów. W Radomiu była najsilniejszą organizacją syjonistyczną. 

W latach lat 20. XX w. najbardziej aktywnymi działaczami tej organizacji byli m.in. Jechiel (Hilary) Frenkiel, Izrael Leszcz oraz Abram Mojżesz Rottenberg. W kolejnym dziesięcioleciu we władzach radomskiego oddziału zasiadali: Mojżesz Luksemburg, Alter Gołębiowski, Rachmil Kirszenbaum, Dawid Blatman, Jentl Manela, Mordka Lejb Fiszman, Mojżesz Margulis, Tobiasz Rutman i Majer Granek.

Pod auspicjami Ogólnych Syjonistów działała organizacja zrzeszająca kobiety o poglądach syjonistycznych – Międzynarodowa Kobieca Organizacja Syjonistyczna (ang. WIZO; Women International Zionist Organization). Syjoniści przykładali dużą wagę do aktywizacji i edukacji młodzieży. Od 1931 r. młodsze członkinie mogły działać w tzw. Małym WIZO. Wcześniej, bo na pocz. lat 20. XX w., powstało Stowarzyszenie Młodzieży Żydowskiej im. Trumpeldora (Brit Trumpeldor). Było to największe ugrupowanie młodzieżowe. W 1929 r. działało w nim ok. 70 członków, a w 1933 r. – 130. Kolejną prężnie działającą organizacją syjonistyczną była Masada. Należeli do niej przede wszystkim uczniowie Gimnazjum Towarzystwa Przyjaciół Wiedzy. W 1930 r. Masada liczyła ok. 30 członków. Organizacje te stawiały aktywizację fizyczną młodych Żydów a także na edukację w duch syjonistycznym.

Przy Organizacji Syjonistycznej funkcjonowały instytucje zajmujące się zbieraniem śródków na zakup ziemi w Palestynie oraz budowę domów, infrastrukturę przemysłową – Keren ha-Jesod (hebr. Fundusz Podwalin) oraz Keren Kajemet le-Israel (hebr. Żydowski Fundusz Narodowy). W Radomiu aktywne było również Towarzystwo Przyjaciół Uniwersytetu Hebrajskiego, które zbierało książki dla biblioteki uniwersyteckiej w Jerozolimie.

Bibliografia:

  • Piątkowski S., Dni życia i śmierci. Ludność żydowska w Radomiu w latach 1918–1950, Warszawa 2006, ss. 82-86.
Print