• Berliński Hersz, pseud. Cwi, Jeleń (1908 Łódź – 09.1944 Warszawa)

Berliński był od wczesnej młodości działaczem Poalej Syjon-Lewicy. Po wybuchu II wojny próbował przedostać się do Warszawy. Został złapany i osadzony w obozie w Rawie, a potem w Częstochowie. Zdołał uciec i przez Łódź przedostał sie do strefy sowieckiej. W 1940 r. znalazł się w Warszawie i trafił do getta. Na co dzień pracował w fabryce Landaua. Berliński był w getcie jednym z najważniejszych działaczy Poalej Syjon-Lewicy. Współtworzył młodzieżową organizację Młodzież Borochowa. Z ramienia Poalej Syjon-Lewicy wszedł do Komendy Głównej Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB). W powstaniu w getcie dowodził grupą bojową na terenie szopu szczotkarzy. 10 maja wyszedł kanałami z getta. Następnie walczył w partyzantce w lasach wyszkowskich. Wrócił do Warszawy, ukrywał się na Żoliborzu, a po wybuchu powstania warszawskiego włączył się do walki. Zginął na Żoliborzu we wrześniu 1944 roku.  

  • Borzykowski Tuwia (1911 Łódź – 1959 kibuc Lochamej ha-Getaot)

Borzykowski pochodził z Łodzi, ale przed wojną mieszkał w Radomsku. Działał w organizacji młodzieżowej Frajhajt, He-Chaluc a potem w partii Poalej Syjon. Po wybuchu II wojny trafił do warszawskiego getta, gdzie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Prowadził tajne nauczanie i pisał artykuły do prasy konspiracyjnej. W powstaniu w warszawskim getcie walczył na terenie getta „centralnego” w grupie Josefa Farbera. Udało mu się wydostać kanałami z getta. W 1944 r. walczył w powstaniu warszawskim. W 1949 r. wyjechał do Izraela. Wraz z innymi ocalałymi bojownikami założył kibuc Lochamej ha-Getaot – Kibuc Bojowników Getta. Borzykowski zmarł w Izraelu w 1959 roku.

  • Fingerhut Gienek (? Łódź – 1943/1944 okolice Wyszkowa)

Gienek Fingerhut pochodził z Łodzi. W czasie II wojny światowej znalazł się w getcie warszawskim. Był członkiem ŻOB. W powstaniu walczył na terenie szopów Toebbensa i Schultza w grupie Gordonii. Wydostał się z getta i dołączył do partyzantki. Zginął w lasach pod Wyszkowem.

  • Gutman Hanoch (1919 Łódź – 04.1943 Warszawa)

Gutman działał w ruchu syjonistycznym, należał do organizacji Dror. Po wybuchu II wojny światowej trafił do warszawskiego getta. Działał w kibucu Droru przy ulicy Dzielnej 34. Prowadził m.in. podziemne seminaria i zakładał grupy samoobrony. Został nawet oddelegowany do pracy w getcie w Hrubieszowie. W sierpniu 1942 r. podjął nieudaną próbę zamachu na policjanta żydowskiego, Mieczysława Szmerlinga. Uczestniczył w pierwszych walkach w getcie warszawskim w styczniu 1943 roku. W powstaniu dowodził grupą na terenie szczotkarzy. Był ciężko ranny i nie dał rady wyjść kanałami. Pozostał w getcie i zginął razem ze swoją przyjaciółką Fejcze Rabow.  

  • Kawenoki Guta (1920 Łódź – 1944 Warszawa)

Rodzina Guty pochodziła z Białegostoku. Jej ojciec był fabrykantem tekstylnym, a matka – farmaceutką. Przed wybuchem II wojny Guta pracowała jako pomoc technika dentystycznego. Działała także w Gordonii. W 1939 r.  trafiła do Warszawy. W getcie pełniła funkcję skarbnika ŻOB-u. W czasie powstania w getcie walczyła na terenie szopów Toebbensa i Schultza, a następnie w partyzantce w lasach wyszkowskich i w okolicy Czerwonego Boru nad Narwią. Zachorowała i musiała wrócić do Warszawy. Ukrywała się przy pl. Grzybowskim 6. Dozorca budynku doniósł na nią do gestapo. Zginęła razem z dwoma towarzyszami – Jakubem Fajgenblatem i Zygmuntem Igłą.  

  • Korn Lea (1918 Łódź – 04.1943 Warszawa)

Lea Korn była przed II wojną światową działaczką Gordonii. Trafiła do getta warszawskiego i tam w ramach pracy dla Gordonii opiekowała się dziećmi. Przed wybuchem powstania w 1943 r. mieszkała ze swoją grupa bojową u zbiegu ul. Dzikiej i Stawki. Brała udział w walkach na terenie szopów Toebbensa i Schultza. Zdecydowała się zostać z rannymi w bunkrze przy ul. Leszno 76, kiedy jej grupa bojowa wyszła kanałami z getta. 

  • Manulak Bronka (1911 Łódź – 10.05.1943 Warszawa)

Bronka Manulak pochodziła z rodziny związanej z partią Poalej Syjon. Po wybuchu II wojny światowej znalazła się w Warszawie, a następnie trafiła do getta. W powstaniu w getcie warszawskim walczyła w grupie bojowej Poalej Syjon-Lewica. Zginęła w walce w kanałach 10 maja 1943 roku.

  • Sznajdmil Berek (1904 Łódź – 05.1943 Warszawa)  

Sznajdmil był w młodości działaczem Cukunftu w Łodzi. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim, ukończył również szkołę oficerską. Pracował jako księgowy. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się w Wilnie, a potem w Warszawie. Należał do kierownictwa Bundu i wszedł do Sztabu Głównego ŻOB. Potem zastąpił go Marek Edelman. W kwietniu 1943 r. Sznajdmil brał udział w walkach w getcie „centralnym”. Zginął na początku maja przy bunkrze na ul. Franciszkańskiej 30.

Print