Cmentarz żydowski w Bodzanowie znajduje się w północnej części miejscowości przy ul. Nadrzecznej (działka nr 117).    Jego granice częściowo wyznaczają pozostałości ogrodzenia. Działka ma kształt prostokąta o powierzchni 1797 m. kw. (ok. 0,18 ha). Lokalizację ukazuje wiele map historycznych, m.in. polskie mapy WIG z lat 30. XX w. (skala 1:25000 i 1:100000), niemieckie mapy Karte des Deutschen Reiches (skala 1:100000) i Meßtischblatt Ostdeutschland (skala 1:25000).

Cmentarz powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII w. (wcześniej miejscowych Żydów chowano w Wyszogrodzie). Został zdewastowany przez Niemców w okresie okupacji podczas II wojny światowej; macewy zużyto do utwardzenia ulic. Został formalnie zamknięty uchwałą prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 15.09.1964 roku. W tym czasie pozostawał bez opieki, otoczony częściowo zniszczonym murem betonowym bez bramy[1.1].

W 2004 r. z inicjatywy młodzieży z gimnazjum w Bodzanowie przeprowadzono prace porządkowe. Społeczny komitet we współpracy z Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Polsce ufundował pomnik z tablicą pamiątkową w językach polskim, angielskim i hebrajskim: „Cmentarz żydowski założony w końcu XVIII w. W drugiej połowie 1941 r. Żydzi Bodzanowa zostali wywiezieni do Getta w Nowym Dworze i do obozu pracy w Działdowie. W końcu 1942 roku zostali wymordowani w Auschwitz-Birkenau. Cześć ich pamięci”.

Do dziś na terenie cmentarza, obok wspomnianego pomnika, stoją także dwie macewy wtórnie postawione. Należą one do Sary Rywki, córki Abrahama (zm. 21.10.1923) oraz Jutel Salzman (zm. 07.03.1936). Charakter historyczny mają też pozostałości ogrodzenia i niedatowane elementy kamienne.

Print
Fußnoten
  • [1.1] Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Warszawie, sygn. W.KŻ-I-2722/02, Gostynin, Cmentarz, Uchwała nr XXXIX/2/9 z dnia 15 września 1964 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie.