This article is not available in selected language.

Esseńczycy

Esseńczycy (aram., pobożni) – żydowskie ugrupowanie religijne, które istniało w Palestynie (obok saduceuszy i faryzeuszy) od połowy II w. p.n.e. do końca I w. n.e. Informacje o nich można odnaleźć w dziełach pisarzy starożytnych (Filona z Aleksandrii, Józefa Flawiusza i Pliniusza Starszego). Esseńczycy wyznawali światopogląd oparty na monoteizmie i mesjanizmie starotestamentalnym oraz dualizmie etycznym (odwieczna walka między duchem dobrym a złym, podział ludzi na synów światłości i synów ciemności). Esseńczycy rygorystycznie przestrzegali prawa Mojżeszowego, odrzucając jednak kult Świątyni Jerozolimskiej. Poszczególni członkowie byli podporządkowani przełożonym, kapłanom i razem tworzyli wspólnotę (hebr. jachad), która miała stosować się do licznych przepisów dyscyplinarnych. Regulowały one codzienną ablucję, modlitwy, czytanie ksiąg świętych, posiłki kultowe, a także pracę. We wspólnocie macierzystej wszystkie dobra materialne stanowiły wspólną własność, także część zarobków (przynajmniej z dwóch dni każdego miesiąca). Szczególne miejsce zajmował założyciel, przypuszczalnie arcykapłan, w pismach kumrańskich zwany Nauczycielem Sprawiedliwości. Był on w konflikcie z Jonatanem, od 152 r. p.n.e. uzurpatorsko pełniącym funkcję arcykapłana w Świątyni Jerozolimskiej. Wielu uczonych uważa, że odnalezione (1947) rękopisy z Kumran (skąd pochodzą informacje m.in. o organizacji esseńczyków) stanowią główny księgozbiór esseńczyków, a gminę kumrańską uznaje za macierzystą wspólnotę esseńską. Zarówno pisma esseńskie (np.: Reguła Zrzeszenia, Reguła całego Zgromadzenia, Dokument Damasceński), jak i starożytni autorzy ukazują, że wspólnota była zorganizowana według zwyczajów stowarzyszeń religijnych okresu hellenistycznego. W podobny sposób będą się później organizować wspólnoty zakonne.

Stanisław Mędala

© Treść hasła pochodzi z serwisów wiedzowych PWN; Encyklopedia PWN, Słowniki języka polskiego i Słowniki obcojęzyczne.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.