This article is not available in selected language.

Tajna Organizacja Nauczycielska

(TON), organizacja konspiracyjna utworzona X 1939 przez działaczy ZNP; działała gł. na obszarze GG (okręgi: Warszawa-miasto, warsz., krak., kielecki, lubelski); powołano także ogniwa organiz. dla obszarów włączonych do III Rzeszy (zarząd okręgu pozn. z siedzibą w Warszawie); na Wileńszczyźnie, Polesiu, Wołyniu i w Galicji działały tworzone żywiołowo lokalne organizacje nauczycieli, które zachowały samodzielność; TON wspierała tajne nauczanie, dążyła do scalenia lokalnych organizacji, organizowała opiekę nad nauczycielami, szczególnie pochodzącymi z terenów przyłączonych do III Rzeszy i poszukiwanymi przez gestapo (dokonywano tzw. legalizacji dostarczając fałszywe dokumenty tożsamości), wspierała rodziny nauczycieli zmobilizowanych do wojska, którzy polegli, dostali się do niewoli lub przedostali się do PSZ na Zachodzie; gromadziła i wyd. podręczniki szkolne (Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”); działacze TON kierowali Dep. Oświaty i Kultury Delegatury Rządu RP na Kraj i podległymi mu ogniwami terenowymi; IV 1945 kierownictwo organizacji po zawarciu porozumienia z min. oświaty Rządu Tymczasowego wznowiło jawną działalność ZNP; gł. działacze: Z. Nowicki (przedwojenny prezes ZNP), Cz. Wycech, K. Maj, W. Tułodziecki, T. Wojeński.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

 

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.