Nie wiadomo, kiedy w Olicie powstała pierwsza szkoła żydowska. Zachowały się jednak informacje o żydowskim szkolnictwie w XX w. W mieście w okresie międzywojennym istniały: gimnazja, szkoły średnie i początkowe (jedna ze szkół początkowych była związana z organizacją Tarbut) – z wykładowym językiem hebrajskim albo jidysz. W Olicie działała biblioteka z czytelnią, w której znajdowały się książki po hebrajsku i w języku jidysz.

W 1922 r. Żydzi z Olity II otrzymali pozwolenie na założenie i prowadzenie – z własnych środków – czteroklasowego progimnazjum, razem ze stowarzyszeniem Javne. W szkole nauczano księgowości. W początkowym okresie istnienia uczyło się tu 130 osób. W kolejnych latach liczba uczniów zmniejszała się: w 1923 r. – do szkoły uczęszczało 120 osób – dzięki utworzeniu 5. i 6. klasy progimnazjum przekształcono w gimnazjum; w 1925 r. – 73; w 1927 r. – 63; w 1932 r. – 75; w 1933 r. – 82; w 1937 r. – 42 (w tym roku szkolnym istniały jedynie 2 klasy).

Z roku na rok zmniejszała się też liczba nauczycieli: z 10 na samym początku do 4 w 1937 r. Szkoła nie miała własnego budynku. Lekcje organizowano wtedy w siedzibie gminy żydowskiej. W 1924 r. szkołę przeniesiono do wynajętego (za 1200 Lt) budynku przy ul. Užuolankos 22. Chociaż własnością szkoły była jednohektarowa działka i planowano wybudowanie na niej szkolnego budynku, inwestycja nie doszła do skutku. W 1930 r. szkoła po raz kolejny została przeniesiona na ul. Mostową (Tilto g.). Ze względu na problemy finansowe uczniowie byli zobowiązani do uiszczania opłat za naukę. Najlepsi z nich (ok. 15) co roku otrzymywali stypendium ufundowane przez Azriela Mordechaja Tcheisa, filantropa mieszkającego w Ameryce, dzięki środkom którego planowano wybudowanie siedziby szkoły. Z pomocy Tcheisa korzystali także absolwenci progimnazjum, którzy kontynuowali naukę w gimnazjach kowieńskich albo mariampolskich. Niektórzy uczniowie podejmowali dalszą naukę w miejscowej szkole średniej, gdzie czesne za rok wynosiło tylko 150 Lt.
 

Print