Oral history
History witnesses
Projects
Topics

Lena Benaulid

Interlocutor name:
Lena
Interlocutor surname:
Benaulid
Interlocutor alias:
Rabinowicz
Researcher:
Tadeusz Belerski
Operator:
Piotr Boruszkowski
Catalogue number:
634
Recording date:
23rd September 2019
Recording location:
Warszawa
Recording duration:
01:09:51
Format:
Video
Recording language:
polski
Recording copyright:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Project:
Holocaust Survivors

Topics

Emigration, Yiddish language, Jews in the USSR.

Interlocutor biogram

Lena Benoualid, z domu Rabinowicz, urodziła się w kwietniu 1940 roku w Smorgoniach, mieście zamieszkania rodziców ojca Leny – Borysa, gdzie na czas porodu wyjechali rodzice. Rodzice Leny mieszkali w Wilnie, gdzie jej matka skończyła seminarium nauczycielskie i pracowała w IWO. Ojciec Borys (Berke) Dow był w prostej linii potomkiem słynnego rabina Chaima z Wołożyna. W niedzielę 22 czerwca 1941 roku wybrali się do Prużan, rodziny mamy, Gołubowiczów, by pokazać im córeczkę. Już będąc w pociągu dowiedzieli się że Niemcy przekroczyli granicę. Maszyniście udało się nawrócić i przez miesiąc jechali w głąb Rosji. Dziadków i resztę rodziny ze Smorgoni i Prużan już nigdy więcej nie zobaczyli. Zostali osiedleni w Zelenodolsku, niedaleko Kazania, gdzie były przygotowane baraki dla uchodźców. Ojciec został zmobilizowany i znalazł się w szeregach Armii Czerwonej jako czołgista. Mama została przedszkolanką. Ojciec wrócił z wojny w połowie 1945, nosił w sobie do końca życia odłamek, który mu tkwił koło serca. Z tamtego okresu Lena pamięta głód, choroby i zimno. Po wojnie w rodzinie się nie mówiło o tym co się stało w czasie wojny, w ogóle nie mówiło się o zaginionej rodzinie. Było poczucie winy. Powrócili do Wilna gdzie mieszkali do 1957 roku. Wtedy to znaleźli się w Warszawie. Ojciec, który skończył w latach dwudziestych szkołę plastyczną miał nadzieję, że w Polsce będzie mógł zajmować się swoją ukochaną sztuką. Tak się nie stało i w 1958 roku wyemigrowali do Izraela. W Izraelu Lena Benaulid kontynuowała studia architektoniczne, które rozpoczęła jeszcze w Polsce i tutaj zaliczyła pierwszy rok. Po ich ukończeniu, przez wiele lat projektowała szpitale i szkoły. Pod koniec życia zawodowego zajęła się również budownictwem mieszkaniowym.

Recording circumstances description

Rozmowa została zarejestrowana w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.

Recording summary

  1. Miejsce urodzenia rozmówczyni, charakterystyka rodziny rozmówczyni od strony ojca: stosunek do religii i ortodoksji; 00:01:22
  2. Sympatyzowanie ojca rozmówczyni z ruchem komunistycznym; pobyt w więzieniu; 00:02:35
  3. Losy członków rodziny rozmówczyni podczas Zagłady; 00:03:45
  4. Edukacja artystyczna ojca rozmówczyni oraz losy jego rodzeństwa: emigracja do Stanów Zjednoczonych, ciężkie warunki życia w Polsce okresu międzywojennego; 00:05:14
  5. Wizyta ojca rozmówczyni w Smorgoniach w 1946 roku; 00:09:33
  6. Wybuch wojny niemiecko-radzieckiej 1941 rok: wyjazd rodziców z nowonarodzoną rozmówczynią do Prużan, podróż na wschód; 00:10:25
  7. Stacja docelowa – Zelenodolsk koło Kazania: warunki życia w barakach, wyżywienie; 00:12:40
  8. Mobilizacja ojca rozmówczyni do Armii Czerwonej; 00:15:00
  9. Życie codzienne w Zelenodolsku: charakterystyka ludności miejscowej, praca matki rozmówczyni w przedszkolu, kontakt z językiem rosyjskim, praca ojca rozmówczyni w fabryce drzewnej; 00:16:00
  10. Trudne warunki bytowe w Zelenodolsku: klimat, ciężkie warunki lokalowe, trudności z aprowizacją oraz zachorowanie na szkorbut i żółtaczkę; 00:19:00
  11. Pierwsze wspomnienia rozmówczyni z okresu dziecięcego w Zelenodolsku; 00:22:15
  12. Historia powstania baraków w Zelenodolsku; 00:24:00
  13. Przejście kolumny jeńców niemieckich przez Zelenodolsk, świętowanie Dnia Zwycięstwa oraz powrót ojca rozmówczyni i wyjazd do Moskwy; 00:26:00
  14. Odczucia Ocalałych po zakończeniu wojny: poczucie winy i wstydu; 00:28:50
  15. Możliwości wyjazdu do Polski po 1946 roku; 00:31:14
  16. Powrót do Wilna w 1947 roku; 00:32:00
  17. Pokrewieństwo ojca rozmówczyni z Samuelem Kaplińskim, dowódcą żydowskiego oddziału partyzanckiego na Wileńszczyźnie; 00:33:38
  18. Dzieciństwo rozmówczyni w Wilnie w latach 1947-1957: obecność języka jidysz, społeczność żydowska w Wilnie, relacje etniczne w powojennym Wilnie, litwinizacja Wilna; 00:34:30
  19. Warsztat sztukaterii ojca rozmówczyni, hegemonia socrealizmu w sztuce jako jeden z głównych powodów chęci wyjazdu ojca rozmówczyni ze Związku Radzieckiego; pobyt w więzieniu w 1952 pod zarzutem niewłaściwego traktowania sztuki radzieckiej; 00:38:00
  20. Wybór rosyjskiej szkoły podstawowej, zamkniecie szkół żydowskich w Wilnie w 1948 roku; 00:41:30
  21. Wyjazd do Polski w 1957 roku, kilkumiesięczny pobyt w Warszawie; 00:43:40
  22. Podjęcie decyzji emigracji do Izraela; 00:49:28
  23. Pierwsze miesiące w Izraelu: sytuacja finansowa rozmówczyni, pojęcie studiów na Wydziale Architektury Politechniki w Hajfie, warunki życia w akademiku; 00:51:00
  24. Aktywność zawodowa ojca rozmówczyni w Izraelu; 00:53:40
  25. Praca zawodowa rozmówczyni; 00:55:30
  26. Kompetencję językowe rozmówczyni; 00:56:00
  27. Rodzina rozmówczyni oraz świadomość pochodzenia; znaczenie w Izraelu więzów pokrewieństwa rozmówczyni z Chaimem z Wołożyna; 01:00:00
  28. Pogłębianie wiedzy o historii rodzinnej oraz związki ze Smorgoniami oraz Prużanami; 01:01:45
  29. Brak pamiątek rodzinnych; 01:03:30
  30. Wspomnienia rozmówczyni dotyczące jedzenia w różnych okresach życia; 01:05:40
In order to properly print this page, please use dedicated print button.