Oral history
History witnesses
Projects
Topics

Elżbieta Ficowska

Interlocutor name:
Elżbieta
Interlocutor surname:
Ficowska
Researcher:
Joanna Król
Operator:
Przemysław Jaczewski
Catalogue number:
194
Recording date:
16th April 2015
Recording location:
Warszawa
Recording duration:
01:34:37
Format:
Video
Recording language:
polski
Recording copyright:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Project:
Holocaust Survivors

Topics

ghettos , World War II, Remembering the stories of rescue, Jewish identity.

Interlocutor biogram

Elżbieta Ficowska urodziła się w 1942 roku w getcie warszawskim jako Elżbieta Koppel, córka Josela i Heni z domu Rochman. Jako półroczne niemowlę została w ukryciu przewieziona na aryjską stronę, gdzie zaopiekowała się nią, współpracująca z Ireną Sendlerową i Żegotą, położna Stanisława Bussoldowa. Jej rodzona matka zginęła w 1943 roku w obozie w Poniatowej, a ojciec został zastrzelony rok wcześniej na warszawskim Umschlagplatzu. Stanisława Bussoldowa zaadoptowała małą Elżbietę i z miłością wychowywała jak swoją córkę, zatajając jednak jej pochodzenie. W wieku siedemnastu lat Elżbieta Ficowska dowiedziała się, że jest Żydówką. Zastanowiło ją pytanie koleżanki i pewne niespójne ze sobą fakty przedstawiane jej przez matkę. Wywołało w niej to szok i bunt, przez co uciekła z domu. W tym czasie poznała Jerzego Ficowskiego, którego zafascynowała jej historia. Wzięli ślub w 1968 roku. W 1970 Elżbieta Ficowska ukończyła studia psychologiczne na Uniwersytecie Warszawskim i urodziła córkę, Annę. Elżbieta Ficowska razem z mężem była zaangażowana w działalność opozycyjną wobec władz PRL-u. Współpracowała m.in. z Jackiem Kuroniem. Za swoje zaangażowanie została w 2006 roku uhonorowana Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W latach 2002–2006 pełniła funkcję przewodniczącej Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu. Jest autorką książek i słuchowisk dla dzieci.

Recording circumstances description

Wywiad został przeprowadzony w mieszkanie rozmówczyni w Warszawie.

Recording summary

  1. Okoliczności poznania się z mężem, Jerzym Ficowskim – wizyta w klubie Związku Literatów po dowiedzeniu się o swoim ukrywanym żydowskim pochodzeniu; atmosfera klubu; 00:00:55
  2. Ojcowski stosunek Ficowskiego do rozmówczyni; 00:03:30
  3. Pierwsze małżeństwo z kolegą ze studiów; drugie małżeństwo z Ficowskim; 00:04:45
  4. Zainteresowanie Ficowskiego historią rozmówczyni – inspiracja do napisania wiersza „Twoje matki obie”; 00:05:35
  5. Brak zainteresowania relacjami polsko-żydowskimi i brak tożsamości żydowskiej; 00:06:08
  6. Kryteria poczucia tożsamości wg. rozmówczyni: język, tradycja, stosunek do religii; 00:07:20
  7. Dom rozmówczyni – atmosfera ciepła, poczucie bycia kochaną, katolickie wychowanie; nietypowo pozytywna historia w kontekście Holokaustu;  00:09:10
  8. Brak traumy ze względu na zbyt młody wiek i brak wspomnień wojennych w przeciwieństwie do wielu innych Dzieci Holocaustu; 00:12:03
  9. Rodzina rozmówczyni, troska matki, miała 60 lat, a wzięła 6-miesięczne niemowlę, ; 00:15:30
  10. Bardzo komfortowe warunki dorastania; 00:16:15
  11. Ukrywanie rozmówczyni przed Żydami przyjeżdżającymi po wojnie do Polski w poszukiwaniu żydowskich dzieci; 00:20:25
  12. Gimnazjum sióstr felicjanek; 00:23:45
  13. Nieprzestrzeganie dyscypliny, problem zachowaniem porządku; wydalenie ze szkoły; 00:26:15
  14. Dowiedzenie się o swoim pochodzeniu Przenosiny do innej szkoły, koleżanka zapytała ją, pytanie uruchomiło, przypomnienie sobie nieścisłości z przeszłości, 00:28:28
  15. Brak wiedzy na temat losów polskich Żydów; 00:31:00
  16. Komentarz matki na temat „żydowskiego charakteru” rozmówczyni jako bezpośrednia przyczyna ucieczki z domu; 00:32:05
  17. Działanie mechanizmu ratowania żydowskich dzieci z getta warszawskiego i zaangażowanie Stanisławy Bussoldowej w ten proces; 00:33:40
  18. Poglądy rozmówczyni na nagonkę antysemicką i wydarzenia Marca 1968 ukształtowane przez matkę i męża; uważanie męża za autorytet; 00:37:40
  19. Temat Holokaustu w twórczości Jerzego Ficowskiego; 00:40:55
  20. Udział znajomych w wydarzeniach Marca 1968; pożegnania na Dworcu Gdańskim, 00:42:50
  21. Udział rozmówczyni w wiecu 8 marca 1968 roku na Uniwersytecie Warszawskim; 00:44:35
  22. Przesłuchanie w Pałacu Mostowskich, 00:45:45
  23. Wiara rozmówczyni w to, że mąż wybawi ją z każdej opresji; 00:46:25
  24. Brak przynależności do środowiska żydowskiego do czasu przynależności do stowarzyszenia „Dzieci Holocaustu”; 00:47:55
  25. Wyraźniejsze poczucie tożsamości żydowskiej u młodszych pokoleń, 00:50:05
  26. Wizyta w klubie TSKŻ w celu zobaczenia, jak wyglądają Żydzi; 00:51:10
  27. Wspólny mianownik dla członków „Dzieci Holocaustu”; 00:53:20
  28. Zainteresowanie sytuacją polityczną; 00:54:50
  29. Obchody rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim; 00:55:45
  30. Podpisywanie przez Jerzego Ficowskiego wielu listów protestacyjnych m.in. Memoriału 59, po którym władza objęła go zakazem publikacji; zła sytuacja finansowa Ficowskim i organizacja przez rozmówczynię kolonii dla dzieci nad Bugiem w celu zarobienia pieniędzy; 00:59:45
  31. Wyjazd w celach zarobkowych do Stanów Zjednoczonych w 1977 roku; wizyta u brata dziadka na Florydzie; 01:02:45
  32. Podejmowanie różnych prac: np. w roli sprzątaczki, czy kelnerki; wrażenia z półrocznego pobytu; 01:04:10
  33. Powrót do Polski, zakup samochodu, zakupy w Peweksie; 01:11:50
  34. Sposoby przekazywania tajemnych informacji między opozycjonistami; 01:14:30
  35. Mechanizmy antysemityzmu; brak strachu przed antysemityzmem; sprzeciw wobec antysemityzmu niezależny od pochodzenie; 01:18:10
  36. Recepcja „Odczytania popiołów” Ficowskiego w Polsce i na świecie; 01:19:50
  37. Prowadzenie cotygodniowego salonu literackiego – wspólne czytania, dyskusje; 01:21:15
  38. Zilustrowanie przez Chagalla poematu „List do Marca Chagalla” Ficowskiego; 01:22:25
  39. Fascynacja teatrem; dostanie się na aktorski kurs podyplomowy i szybka rezygnacja z powodu małego dziecka; działanie Teatru Żydowskiego; 01:24:30
  40. Trudna sytuacja mieszkaniowa Ficowskich po narodzinach córki w 1969 roku; niechęć do zajęcia mieszkania po migrancie marcowym, Arnoldzie Słuckim; kolejne przeprowadzki; 01:30:00
In order to properly print this page, please use dedicated print button.