Czarnków jako miasto ma ponad osiemset letnią historię. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1025 r. z kroniki Galla Anonima. W Czarnkowie miał wówczas panować książę Gniewomir. We wczesnym średniowieczu krzyżowały się tu dwa ważne szlaki handlowe. Pierwszy biegnący z Poznania na Pomorze, drugi ważny szlak od Ujścia przez Czarnków aż do Frankfurtu. W miejscu krzyżowania się dróg powstał gród.

Gród został zbudowany na przełomie X i XI w. prawdopodobnie przez Mieszka I lub Bolesława Chrobrego. Obok grodu powstała później także osada targowa. W XIII w. gród został nadany przez Władysława Łokietka możnemu rodowi Nałęczów, którzy od nazwy miejscowości przyjęli nazwisko Czarnkowskich. Nałęczowie na miejscu dawnego grodu lub w jego pobliżu wznieśli zamek, a w miejscu dawnej osady targowej nastąpiła lokacja miasta. W 1397 r. Czarnków uzyskał prawa miejskie. Czarnkowscy byli właścicielami miasta do 1727 r., później miasto przejęli Leszczyńscy. Na XVII w. przypadł szczytowy okres rozwoju miasta. W 1727 r. Czarnków wraz z Kuźnicą Czarnkowską stał się własnością ojca ostatniego króla Polski, kasztelana krakowskiego - Stanisława Poniatowskiego. Jednak lata późniejsze, a zwłaszcza liczne w XVIII w. pożary, zarazy i powodzie sprawiły, że Czarnków podupadł. W 1772 r., na skutek I rozbioru Polski miasto przeszło pod panowanie Prus.

W 1815 r. na Kongresie Wiedeńskim zapadła decyzja o utworzeniu autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Konsekwencją tej decyzji było powstanie w 1816 r. powiatu czarnkowskiego. Po I wojnie światowej, na mocy postanowień traktatu wersalskiego granica między Polską a Niemcami poprowadzona została nurtem rzeki Noteć. Czarnków znalazł się w granicach odrodzonej Polski. Mieszkańcy Czarnkowa brali udział w powstaniu wielkopolskim w 1919 r. skierowanym przeciwko państwu niemieckiemu. W okresie II RP Czarnków był miastem powiatowym. W 1921 r. liczył 4 tys. mieszkańców. Dnia 03.09.1939 r. do Czarnkowa wkroczyły wojska niemieckie. Dnia 24.01.1945 r. miasto zostało wyzwolone spod okupacji hitlerowskiej.   

Herbem miasta jest herb Czarnkowskich, którzy najdłużej nim władali. Obecnie herb Czarnkowa to związana biała wstęga umieszczona na czerwonym tle tarczy. W Czarnkowie znajdują się zabytki świadczące o przeszłości miasta. Cennym zabytkiem jest późnogotycki kościół, zbudowany w latach 1570-1580, a rozbudowany w XVII i XVIII wieku. Posiada on barokowy ołtarz, grobowce Czarnkowskich, kute kraty z XVII wieku. Inne zabytki to osiemnastowieczny dworek klasycystyczny przy ul. Rybaki 28, liczne domy z XVII i XIX w., magazyny zbożowe z I połowy XIX w. położone u stóp Góry Krzyżowej[1.1].

 

Print
Footnotes