המאמר לא זמין בשפה זו, נכון לעכשיו

Nowa Organizacja Syjonistyczna (NOS)

Nowa Organizacja Syjonistyczna (NOS) – radykalna prawicowa partia żydowska, utworzona 1935 w Wiedniu z inicjatywy W. Żabotyńskiego, przywódcy istniejącej od 1923 frakcji syjonistów-rewizjonistów w Świat. Organizacji Syjonistycznej; silnie scentralizowana; w Polsce działała od 1936. Głównym celem NOS było utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie po obu stronach Jordanu przez masową imigrację Żydów i walkę zbrojną przeciw Arabom oraz administracji brytyjskiej. Organizacja miała wpływy wśród radykalnej młodzieży, tworzyła formacje paramilitarne (Berit Trumpeldor-Betar, Berit Naszim Le-umijot — kobieca, Irgun Cewai Leumi). Przywódcy NOS oceniali, iż w rezultacie dokonujących się zmian gosp.-społ. sytuacja Żydów w Polsce będzie się nieustannie pogarszać, dlatego konieczna jest masowa emigracja tej ludności z Europy (tzw. plan dziesięcioletni Żabotyńskiego przewidywał emigrację 1,5 mln Żydów do Palestyny w ciągu 10 lat, w tym połowy z Polski); emigracja miała się odbywać w porozumieniu z władzami krajów macierzystych, stąd utrzymywano dobre stosunki z władzmi pol., które 1938–39 (w tajemnicy przed Wielką Brytanią) udzielały pomocy materialnej i wojsk. NOS (m.in. nielegalna emigracja do Palestyny, szkolenie wojsk.). Główni działacze: Żabotyński, J. Bader, J. Klarman, A. Propes, J. Schechtman, J. Szofman; organ prasowy w Polsce „Unzer Wełt”. W 1946 większość czł. NOS wróciła do Świat. Organizacji Syjonistycznej.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.