Telszewska jesziwa (najsłynniejsza na Litwie i znana na całym świecie) powstała w 1875 albo 1880 r. (w źródłach można znaleźć obie te daty) z inicjatywy Jauba Oppenheima, Meira Atlasa, Zalmana Abela i dzięku finansowemu wsparciu niemieckiego Żyda Lakhmana[1.1]. Rozwój szkoły przypadł na okres, kiedy jej dyrektorem był rabin Eliezer Gordon (zm. 1910 r.; do samej śmierci prowadził telszewską jesziwę).

Na naukę w jesziwie zjeżdżali się uczniowie z całego świata: z Ameryki Północnej, Południowej Afryki i Europy. Pod koniec XIX w. w szkole uczyło się blisko 400 osób[1.2], w 1919 r. – 162 osoby, w 1936 r. – 440, a w 1940 – 500[1.3]. Wśród abslowentów byli m.in. rabin Simcha Asaf, profesor Ben-Zion Dinur, Avraham Hartsfeld, M. Bar-Ilan i in.[1.4]. Ponadto, system nauczania wprowadzony w telszewskiej jesziwie przez rabona Eliezera Gordona obowiązuje w większości szkół tego typu w Stanach Zjednoczonych. Dyrektorami jesziwy, oprócz Gordona, byli: Józef Lejb Bloch (od 1910 r.) i Chaim Rabinowicz. W szkole wykładał m.in. rabin Szymon Szkop.

W 1927 i 1933 r. jesziwa została odnowiona; dobudowano także kilka budynków administracyjnych i mieszkalnych.

Szkoła została zlikwidowana w 1940 r. przez Rosjan okupujących Litwę; budynki jesziwy znacjonalizowano. Część absolwentów telszewskiej szkoły wyemigrowała w czasie wojny do Stanów Zjednoczonych. W Cleveland założyli oni jesziwę Telsche, w której wprowadzili system nauczania Eliezera Gordona.

Zdjęcia budynku dawnej jesziwy (ul. Iždinės 11)
 

 

Print
הערות שוליים
  • [1.1] G. Jokubauskis, A. Grigoravičiūtė, I. Smirnov, Telšiai, artykuł dostępny na stronie: http://www.zydai.lt/lt/content/viewitem/719/ [stan na 21 VII 2011].
  • [1.2] J. Rosin, Telz, ed. by S. and M. Kopfstein, artykuł dostępny na stronie: http://www.shtetlinks.jewishgen.org/telz/Telz1.html [stan na 21 VII 2011].
  • [1.3] A. Grigoravičiūtė, I. Smirnov, Telšiai.
  • [1.4] J. Rosin, Telz.