Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie może poszczycić się niezwykle ciekawą ekspozycją muzealną poświęconą tematyce żydowskiej. Wystawa mieści się we wzniesionym w latach 1928–1936 gmachu Głównej Biblioteki Judaistycznej i Instytutu Nauk Judaistycznych. W latach okupacji funkcjonowały tutaj oficjalne organizacje żydowskie, pracowali tu również członkowie konspiracyjnej grupy Oneg Szabat, tworzący tzw. Archiwum Ringelbluma. W czasie wojny budynek pełnił także funkcję obozu przejściowego dla Żydów deportowanych z Niemiec. Po zdławieniu powstania w getcie warszawskim, gmach został strawiony przez pożar. Przypominają o tym przebarwienia na podłodze w holu głównym. W maju 1947 r. obiekt przekazano Żydowskiemu Instytutowi Historycznemu.

W gmachu Instytutu każdorazowo zasadniczo prezentowane są dwie wystawy stałe oraz kilka wystaw czasowych. Dodatkowo niektóre wystawy mają charakter ruchomy — istnieje możliwość ich wypożyczenia.

Obecnie prezentowana wystawa stała nosi tytuł Judaika. Ukazuje ona dorobek artystyczny Żydów polskich – zarówno przedmioty związane z obrządkiem religijnym, jak i obrazy, rzeźby, grafiki wybitnych artystów świeckich z całej Europy. Sporą część zbiorów sztuki sakralnej stanowią przedmioty należące niegdyś do Żydów greckich, zamordowanych w obozach zagłady Auschwitz i Majdanek. Odnalezione po II wojnie światowej w podziemiach kilku zamków na Dolnym Śląsku, gdzie ukryli je Niemcy, zostały następnie przekazane Instytutowi przez Ministerstwo Kultury.

Na wystawie Judaika znajdziemy zarówno przedmioty używane w domu, jak i w synagodze, na co dzień i od święta, obiekty reprezentatywne dla sztuki i zdobnictwa Żydów aszkenazyjskich i sefardyjskich. Większość eksponatów pochodzi z XVIII i XIX wieku. Warto wymienić m.in. fragmenty szafy ołtarzowej i zwój Tory z XIX w., sukienkę na Torę z 1914 r., mizrach z 1932 r., świeczniki z synagogi w Lublinie, parochet z przełomu XVIII i XIX w., tarczę na Torę z XIX w., kijor do obmywania rąk z 1823 r., chupę pochodzącą prawdopodobnie z lwowskiej synagogi Złotej Róży, tablicę na pulpit z XIX wieku. Dzieła o charakterze świeckim stanowią dorobek wielu głośnych artystów pochodzenia żydowskiego, m. in. Maurycego Gottlieba, Henryka Kuny, Abrahama Ostrzegi, Henryka Rabinowicza, Maksymiliana Eljowicza, Geli Seksztajn, Efraima i Menaszego Seidenbeutlów, Jana Gotarda, Eliasza Kanarka, Romana Kramsztyka czy Natana Korzenia.

Znajdująca się dotąd na pierwszym piętrze ekspozycja poświęcona gettu warszawskiemu zastąpiona została przez wystawy czasowe. Tym niemniej w sali projekcyjnej można obejrzeć film dokumentalny Warszawskie getto. W znajdującym się naprzeciwko Instytutu tzw. Błękitnym Wieżowcu – który wznosi się w miejscu zburzonej przez Niemców Wielkiej Synagogi – funkcjonuje dodatkowa sala wystawiennicza. Urządzane są tam ekspozycje czasowe oraz imprezy kulturalne.

Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma
ul. Tłomackie 3/5, 00–090 Warszawa
tel. 22 827 92 21, e-mail: [email protected]
strona www: http://www.jhi.pl

Godziny otwarcia wystaw muzealnych:

poniedziałek–piątek 11.00–18.00, niedziela 10.00–18.00.

Informacji o możliwości zwiedzania wystaw: [email protected], tel. 22 827 92 21

Print