Na terenach obecnego Ciechocinka od około IX w. istniała osada i gród Słońsk. Książę Konrad Mazowiecki utrzymywał w Słońsku warzelnie soli, które następnie wydzierżawili Krzyżacy. Miasto Słońsk uległo zniszczeniu w powodziach w XIII wieku. Najstarsze zapiski o Ciechocinku (pod nazwą Ciechocino) pochodzą z 1379 roku. Nazwa Ciechocinek po raz pierwszy pojawiła się w 1520 roku.

Była to niewielka osada szlachecka, która wchodziła w skład województwa inowrocławskiego. Od 1670 r. istniał obok niej folwark. Napływ na przełomie XVI i XVII wieku Olendrów oraz przejęcie ciechocińskich dóbr przez rodzinę Niemojewskich przyczyniło się do rozwoju wsi. Stało się tak dzięki m.in. procesowi osuszania bagien, karczowania lasów, odwadniania zalewanych terenów, czy wreszcie zasiedlania nieużytków[1.1]. W końcu XVIII w. odkryto nadające się do eksploatacji bogate złoża solankowe w Ciechocinku.

W 1793 r., na mocy II rozbioru Rzeczypospolitej, Prusy zagarnęły Ciechocinek. Z kolei w latach 1807–1815 obszar ten znajdował się w granicach w departamentu bydgoskiego Księstwa Warszawskiego. Po upadku Księstwa, Ciechocinek od 1815 r. należał do Królestwa Polskiego pod berłem caratu. Wchodził w skład województwa mazowieckiego (później gubernia warszawska), powiatu radziejowskiego (do 1837 r.), powiatu włocławskiego (w latach 1837–1866), a następnie powiatu nieszawskiego.

W 1827 r. władze Królestwa Polskiego wykupiły od ostatniego właściciela Józefa Zawadzkiego dobra ciechocińskie. W latach 1824–1830 wybudowano tężnie i warzelnię soli. Dostrzeżono także lecznicze właściwości miejscowych wód. W 1836 r. powstały zalążki zakładu leczniczego. Wówczas to, w miejscowym zajeździe zainstalowano cztery miedziane wanny lecznicze. Z solankowych kąpieli skorzystało wtedy 120 osób. Dało to początek Zakładowi Zdrojowemu, który był zalążkiem uzdrowiska. Do wsi zaczęli napływać kuracjusze. Połączenie kolejowe wybudowane w 1867 r., łączące Ciechocinek z Aleksandrowem Kujawskim, ułatwiło dostęp do rozrastającego się uzdrowiska.

W początkach XX w. do Ciechocinka przejeżdżało ponad 1000 osób w tym około 30% z głębi Rosji. W tym okresie Ciechocinek stał się największym uzdrowiskiem w Królestwie Polskim. Z chwilą wybuchu I wojny światowej ogłoszono stan wojenny. Dnia 03.08.1914 r. władzę przejął Tymczasowy Komitet Bezpieczeństwa Publicznego mający za przewodniczącego dr. L. Lorentowicza. We wrześniu 1915 r. Ciechocinek zajęły wojska niemieckie i austriackie. Decyzją z dnia 23.03.1916 r. miejscowość włączono do powiatu włocławskiego. W tym samym roku Ciechocinek otrzymał prawa miejskie[1.2].  Miasto przybrało charakter wojskowego uzdrowiska i szpitala polowego zarazem, a lata wojny doprowadziły do dewastacji i rozkradzenia mienia.

W 1918 r. miasto powróciło w granice niepodległej Polski. Rok później potwierdzono prawa miejskie Ciechocinka. W okresie II Rzeczypospolitej nastąpił dalszy rozwój i rozbudowa uzdrowiska, między innymi odwiercono pierwsze źródło termalne. W 1939 r. miasto liczyło 5200 mieszkańców.

Z chwilą wybuchu II wojny światowej, dnia 01.09.1939 r. zorganizowano w Ciechocinku Szpital Wojskowy nr 801 obliczony na 120 łóżek. Działał on od rozpoczęcia działań wojennych aż do ewakuacji 8 i 9 września[1.3]. Dwunastego września miasto zostało zajęte przez wojska brygady „Netze” Wehrmachtu pod dowództwem generała majora Eccarta Freiherra von Gablenza wspomagane przez oddziały operacyjne służby bezpieczeństwa Einsatzgruppen. Dnia 08.10.1939 r. miasto zostało włączone do Kraju Warty, nosiło odtąd nazwę Hermannsbad. Rozpoczął się okres eksterminacji ludności żydowskiej i wysiedleń ludności polskiej. W jej miejsce sprowadzono ok. 1000 Niemców z krajów nadbałtyckich, Rumunii, Wołynia oraz z terenów III Rzeszy[1.4].  Dnia 21.01.1945 r. do miasta wkroczyły oddziały Armii Czerwonej. W tym samym roku miasto ponownie znalazło się w granicach Polski. W latach 1945-1975 Ciechocinek administracyjnie należał do województwa bydgoskiego, zaś w latach 1975–1998 do województwa włocławskiego.

Print
הערות שוליים
  • [1.1] Walczak A., Studium historyczno-urbanistyczne i konserwatorskie oraz ustalenia konserwatorskie do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta, Toruń 1955, s. 29.
  • [1.2] Patrz szerzej: Ciechocinek. Dzieje uzdrowiska, red. Sz. Kubiak, Włocławek 2001.
  • [1.3] D. Iwanowska-Jeske, Uzdrowisko Ciechocinek, Warszawa 1983, s. 85.
  • [1.4] Jastrzębski W., Hitlerowskie wysiedlenia z ziem polskich wcielonych do Rzeszy 19391945, Poznań 1968, ss. 63, 96, 98, 104.