Frysztak lokowany został przez Kazimierza Wielkiego w 1366 roku pod nazwą Wisłok na terenie wsi Kobyle, którą założył w 1352 r. Krystyn z Sobinowa. Zasadźcą Wisłoka był Handzlin zwany Rench. W 1375 r. nastąpiła powtórna lokacja, dokonana przez cystersów z Koprzywnicy, którzy otrzymali te dobra w 1374 roku od Elżbiety Łokietkówny. W pierwszej połowie XV w. albo na początku XVI w. miasto przeniesiono z doliny Wisłoka na wzgórze, które zajmuje do dziś.

W początkowym okresie wójtowie zmieniali się dość często, aż do 1429 r., kiedy urząd ten objął Jan z Kołaczyc, założyciel rodu Frysztackich. Był m.in. ojcem wojewody siedmiogrodzkiego Mikołaja Frysztackiego, dowodzącego polskim rycerstwem walczącym na Węgrzech z Turkami. W 1522 r. Frysztaccy za zgodą Zygmunta Starego kupili Frysztak od cystersów. Okres rozwoju gospodarczego przypadł na pierwszą połowę XVI wieku. W 1510  r. przeniesiono tu komorę celną w Wojnicza, miasto uzyskało także prawo do pobierania cła mostowego.

Na przełomie XVI i XVII w. Frysztaccy sprzedali swoje dobra Rojowskim oraz Firlejom. W 1656 roku w czasie potopu miasto zniszczyli Szwedzi.

W latach 1805 i 1890 wybuchły pożary, które poczyniły spore zniszczenia w miejskiej zabudowie, a w 1831 i 1875 r. ludność dziesiątkowała epidemia cholery. W drugiej połowie XIX w. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego tak opisywał gospodarczą rzeczywistość Frysztaku: „fabryka zapałek, wyrób mazi, terpentyny, jarmarki co drugi czwartek, szczególnie ożywione na wiosnę, gdyż się na nich sprzedaje wiele koni roboczych i bydła”. W 1898 r. wybuchły tu, podobnie jak na terenie okolicznych powiatów, rozruchy antyżydowskie, krwawo stłumione przez żandarmerię i wojsko. Ich skala we Frysztaku była wyjątkowo duża.

W 1896 r. Frysztak utracił prawa miejskie. Do 1933 r. miał status miasteczka, a od 1934 r. jest wsią.

Na przełomie 1944 i 1945 roku przez Frysztak i okolicę przetłoczył się front, a zniszczenia były ogromne. W latach 1952 i 1975 władze miejskie starały się o przywrócenie praw miejskich. Bezskutecznie.

Bibliografia

  • Frysztak i okolice. Przewodnik, red. J. Fąfara, Rzeszów 2010
  • Gmina Frysztak, red. R. Pelczar, J. Fąfara, Rzeszów 2004
  • Lubojemska B., Zarys monograficzny, Krosno 2001.
  • Piętniewicz J., Z przeszłości Frysztaka, Frysztak 2015.
  • Przyczynki do historii Frysztaka, red. E. Marcinkowski, Frysztak 2010.
Print