W latach II wojny światowej w budynku pałącu Chrzenowskich przy ul. Chmielnej 1 – obecnej siedzibie Kliniki Okulistyki UM – usytuowano SS-Standortverwaltung. Mieściły się tu magazyny z kosztownościami, które zrabowano Żydom w czasie Akcji „Reinhardt”. Specjalny oddział żydowskich robotników sortował tu przedmioty wartościowe – między innymi złoto, biżuterię, pieniądze.

Robert Kuwałek w swym opracowaniu Żydzi lubelscy w obozie koncentracyjnym na Majdanku tak pisze o pracy tego komanda:

„Jeszcze do początków grudnia 1942 r. w Lublinie przebywali Żydzi, którzy nie zostali skierowani na Majdanek razem z większością mieszkańców getta na Majdanie Tatarskim, ponieważ przed ostateczną likwidację getta zostali „skoszarowani” na placówkach pracy przez przedsiębiorców niemieckich. [...] Przykładem może tu być niewielka grupa więźniów żydowskich zatrudnionych w SS-Standortverwaltung przy ul. Dolnej 3 Maja (dzisiejsza klinika okulistyczna). Stanowiło ją kilku jubilerów lubelskich, którzy zajmowali się segregacją i przetapianiem kosztowności odebranych ofiarom Akcji „Reinhardt”. Część tych osób sprzątała pomieszczenia SS-mańskie czy uprawiała ogrody. Praca jubilerów otoczona była ścisłą tajemnicą. Jeszcze przed likwidacją getta na Majdanie ludzie ci zostali skoszarowani w SS-Standortverwaltung i nie mieli prawa powrotu do dzielnicy zamkniętej. Nie wolno im było też kontaktować się nawet z rodzinami. Z Majdanu Tatarskiego trafił tutaj m.in. Zaurman, znany przedwojenny zegarmistrz i jubiler lubelski. Zadaniem tej grupy Żydów była budowa skarbca w podziemiach budynku. Prace te odbywały się pod nadzorem fachowców niemieckich”[1.1].

Print
הערות שוליים
  • [1.1] Cyt. za: Kuwałek R., Żydzi lubelscy w obozie koncentracyjnym na Majdanku, „Zeszyty Majdanka” 2003, t. 22, s. 100.