Dworzec kolejowy Radegast (aleja Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto), znany również pod nazwą Marysin oraz Radogoszcz, znajduje się kilkadziesiąt metrów od granic getta łódzkiego. W latach 1941–1942 ta mała stacja przeładunkowa (Verladebahnhof Radegast) stała się ostatnim przystankiem dla deportowanych do getta łódzkiego (getto Litzmannstadt) około 38 tys. Żydów z centralnej Europy i Kraju Warty oraz około 5 tys. Cyganów. W 2004 r. stacja Radegast została oficjalnie uznana za pomnik ku czci ofiar łódzkiego getta – Pomnik Zagłady Liztmannstadt Getto

W drugiej połowie 1942 r. z tej stacji wysłano transporty kolejowe z 70 tys. Żydów do ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof am Ner). W sierpniu 1944 r. transporty kolejowe z 80 tys. Żydów zostały skierowane do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Potem, sześć transportów kolejowych wysłano jeszcze do obozów koncentracyjnych Ravensbrück, Sachsenhausen-Oranienburg, Gross Rosen i Stutthof.

Zachowały się oryginalne tory kolejowe, którymi wywożono Żydów, oraz drewniany budynek dworcowy, który miał służyć tylko na czas istnienia getta.

W budynku stacji znajdują się wszystkie zachowane listy transportowe osób przywiezionych do getta z Europy Zachodniej, Kraju Warty oraz wywiezionych do Chełmna nad Nerem w 1942 r. i w czerwcu oraz lipcu 1944 roku. Znajduje się w nim również oryginalny kufer wiedeńskiego małżeństwa Schwarz, które przywieziono do getta 29.10.1941 roku. W kwietniu następnego roku zostali oni wywiezieni i zamordowani w Chełmnie nad Nerem.

Oprócz odnowionego budynku stacji na terenie Pomnika Zagłady Liztmannstadt Getto znajdują się: lokomotywa parowa z 1944 r., tzw. „bydlęce” wagony oraz Tunel Deportowanych, w którym zaprezentowano krótko historię getta według chronologicznie ułożonych list transportowych. Na końcu tunelu znajduje się tzw. Hall Miast, gdzie wypisano wszystkie miasta, z których przywieziono Żydów do getta. Nad tzw. Hallem Miast góruje 25-metrowa Kolumna Pamięci, w formie ceglanego komina. 

Obiekt jest pod opieką pracowników Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi i stanowi jego odrębny Oddział – Stacja Radegast.

Print