Ostrzega Abraham

Abraham Ostrzega - Dane osobowe
Data urodzenia: 1 stycznia 1889
Miejsce urodzenia: Okuniew
Data śmierci: 25 sierpnia 1942
Miejsce śmierci: Treblinka
Zawód: rzeźbiarz; kamieniarz
Powiązane miejscowości: Warszawa

Ostrzega Abraham  (1889 Okuniew – 25.08.1942 Treblinka II) – rzeźbiarz, kamieniarz.

Ostrzega pochodził z religijnej rodziny z podwarszawskiej miejscowości. Odebrał tradycyjne wykształcenie w chederze a następnie studiował w jesziwach w Białymstoku oraz w Brześciu nas Bugiem. Po przyjeździe do Warszawy rozpoczął naukę rzeźby w pracowni Henryka Kuny, a następnie kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych.

Początkowo tworzył symboliczne rzeźby portretowe, a także postacie historyczne. Wśród jego najbardziej znanych dzieł z tego okresu należy wymienić rzeźby Prorok oraz Majmonides. Uczestniczył w wielu wystawach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, zdobywał nagrody na konkursach. Był współtwórcą Żydowskiego Towarzystwa Krzewienia Sztuk Pięknych.  

Ostrzega zajął się również rzeźbami pomnikowymi, dzięki którym jest najbardziej znany. Robił je na zamówienie przede wszystkim na warszawski oraz na łódzki cmentarz żydowski. Jego rzeźby wyróżniają się spośród tradycyjnych macew dzięki swoim ekspresjonistycznym oraz geometrycznym formom. Wiele elementów nawiązuje do sztuki starożytnej Mezopotamii czy Egiptu, ale także do bogatej tradycji judaistycznej. Trzeba jednak dodać, że nie raz Ostrzega łamał zasady sztuki żydowskiej ukazując postacie. Często prowadziło to do konfliktów artysty z ortodoksami.

Najbardziej znane jego pomniki to Mauzoleum Trzech Pisarzy (Icchoka Lejba Pereca, Jakuba Dinezona i Sz. An-Skiego), grób Jana Sieroty, Hirsza Dowida Nomberga, Zygmunta Bychowskiego, rzeźba Rajski ptak na nagrobku Juliana Hopfenstanda, sarkofag Horacego Hellera, Macierzyństwo na grobie Józefa Poznańskiego na cmentarzu kalwińskim czy nagrobek Stanisława Heymana oraz grobowiec fabrykantów Jaegerów w Łodzi.

W latach 30. XX w. Ostrzega prowadził przy ul. Mylnej 9a Atelier Zdobnictwa Artystycznego. W czasie II wojny światowej Ostrzega znalazł się w getcie warszawskim. Wówczas przekształcił swoje atelier w fabrykę osełek. Zatrudnił w niej swoich przyjaciół – artystów (m.in. Maksymiliana (Maksa) Eljowicza (malarz, grafik), Józefa (Jaszę) Śliwniaka (metaloplastyk, grafik, dekorator w teatrze żydowskim), Symchę Trachtera (malarz, rysownik), Izraela Tykocińskiego (malarz, grafik, rysownik), Hersza Cynę (malarz i rysownik)), mając nadzieję, że w ten sposób uratuje ich przed głodem i wywózką. 25 sierpnia 1942 r. Ostrzega i wszyscy jego pracownicy zostali wywiezieni do obozu zagłady Treblinka II.

Większość dzieł rzeźbiarza została zniszczona podczas wojny. Przetrwały pomniki nagrobne. Blisko 60 jego nagrobków można oglądać na cmentarzu żydowskim w Warszawie oraz kilka w Łodzi.

Bibliografia:

  • Szubert P., Abraham Ostrzega, [w:] Culture.pl [online] http://culture.pl/pl/tworca/abraham-ostrzega [dostęp: 15.08.2016].
  • Tarnowska M., Ostrzega Abraham, [w:] Polski Słownik Judaistyczny, red. Z. Borzymińska, R. Żebrowski, t. 2, Warszawa 2003, [online] http://www.jhi.pl/psj/Ostrzega_Abraham [dostęp: 15.08.2016].
Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.