This article is not available in selected language.

Blajfer-Weintraub Bogusława

Bogusława Blajfer-Weintraub - Personal data
Date of birth: 1945
Place of birth: Stalińsk
Date of death: 2002
Place of death: Bielsko-Biała
Occupation: działaczka opozycji
Related towns: Szczecin, Warszawa

Blajfer-Weintraub Bogusława (1945 Stalińsk – 2002 Bielsko-Biała) – działaczka demokratycznej opozycji w czasach PRL, związana ze środowiskiem „komandosów”, następnie z Komitetem Obrony Robotników.

Urodziła się w Stalińsku na zachodniej Syberii; jej rodzice przeżyli wojnę w ZSRR. Była córką Markusa Blajfera (1907–1984) i Tyli z domu Wasserstrum (1910–2002), późniejszych działaczy społeczności żydowskiej w Bielsku-Białej. W 1946 r. rodzina powróciła do Polski i osiadła w Szczecinie, następnie w Bielsku-Białej. W latach 1963–1965 studiowała socjologię na Uniwersytecie Warszawskim, a w latach 1971–1972 historię filozofii na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie.

W 1964 r. związała się ze środowiskiem tzw. „komandosów”. W jej mieszkaniu spotykała się początkowo grupa studentów związanych z Józefem Dajczgewandem, później jednym z przywódców protestu studenckiego w marcu 1968 r.[1.1]. Większość późniejszych uczestników tzw. marca (m.in. Adama Michnika, Barbarę Toruńczyk, Seweryna Blumsztajna, Henryka Szlajfera) poznała studiując na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego[1.2]. W lutym 1968 r. zbierała we Wrocławiu wśród studentów podpisy pod petycją do Sejmu, wyrażającą protest przeciwko decyzji zakazującej wystawiania w Teatrze Narodowym Dziadów oraz „polityce odcinania się od postępowych tradycji narodu polskiego”[1.3]. Podczas wydarzeń marcowych w 1968 r. pisała i kolportowała ulotki, częściowo produkowane w domu z pomocą wyżymaczki pralki „Frania”. W sierpniu 1968 r. wraz z Andrzejem Sewerynem i Eugeniuszem Smolarem drukowała i dystrybuowała ulotki protestujące przeciwko interwencji państw Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. 30 sierpnia została aresztowana, a 23 września 1969 r. skazana na 3 lata więzienia za próbę obalenia ustroju państwa. Na mocy z 1969 r. amnestii jej wyrok zmniejszono do 1,5 roku, z uwzględnieniem okresu aresztowania. W więzieniu przebywała do grudnia 1970 roku.

Po wyjściu z więzienia pracowała w Zakładzie Paleozoologii Polskiej Akademii Nauk i Muzeum Marii Curie-Skłodowskiej w Warszawie.

W 1976 r. Bogusława Blajfer uczestniczyła w akcji pomocy robotnikom Radomia i Ursusa. Została współpracowniczką Komitetu Obrony Robotników (KOR), a następnie Komitetu Samoobrony Społecznej KOR (w jej mieszkaniu drukowano periodyki KOR: „Komunikat” oraz „Biuletyn Informacyjny”). W dniach 24–31 maja 1977 r. była inicjatorką i uczestniczką głodówki w kościele św. Marcina w Warszawie w intencji uwolnienia więzionych uczestników protestów robotniczych w czerwcu 1976 r. oraz aresztowanych członków i współpracowników KOR. 12 lipca 1977 r. podczas wizyty sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych Kurta Waldheima na Uniwersytecie Warszawskim z okazji nadania mu tytułu doktora honoris causa, Blajfer wręczyła mu list w sprawie aresztowanych działaczy napisany w imieniu KOR przez Jana Józefa Lipskiego[1.4]. Zawierał on prośbę o interwencję w imieniu przebywających w więzieniu robotników z Radomia i Ursusa. Pierwotnie miał on zostać wręczony przez Jana Ajznera, ten został jednak zatrzymany. Blajfer udało się wręczyć list,  po czym została natychmiast aresztowana, a jej mieszkanie przeszukane[1.5].

Była sygnatariuszką Deklaracji Ruchu Demokratycznego KOR z września 1977 roku. od 1978 r. współpracowniczka wrocławskiego Studenckiego Komitetu Solidarności[1.6]. Była wielokrotnie aresztowana. Jedno z zatrzymań, po którym Blajfer tydzień spędziła w areszcie, opisuje Andrzej Krajewski:

Najbrutalniej władze działały z dala od Warszawy. We Wrocławiu w marcu 1978 r. zjawiła się współpracownica KOR Bogusława Blajfer, aby wygłosić odczyt z okazji dziesiątej rocznicy buntów studenckich. Kiedy rozpoczęła prelekcję w mieszkaniu naukowca PAN Aleksandra Gleichgewichta, przerwało ją najście funkcjonariuszy MO i SB. W czasie aresztowania wszystkich słuchaczy bito, kopano i duszono. Gapiów milicjanci poinformowali, iż właśnie zatrzymali gang narkomanów. Liczącą 27 osób grupę wepchnięto do jednej milicyjnej nyski i zawieziono na komendę przy ul. Grunwaldzkiej. Tam pozostawiono ich zamkniętych w samochodzie na tyle długo, że Bogusława Blajfer mogła wreszcie wygłosić swój referat. Po tych atrakcjach aresztowanym Kolegium ds. Wykroczeń wymierzyło dotkliwe kary pieniężne[1.7].

W 1979 r. Blajfer wyemigrowała do Szwecji z powodów politycznych, gdzie pracowała m.in. terapeutka w szpitalu psychiatrycznym. Zmarła w Bielsku-Białej podczas wizyty u matki. Uroczystości pogrzebowe odbyły się na cmentarzu żydowskim w Bielsku-Białej, a następnie zmarłą przewieziono i pochowano w Szwecji.

W 2007 r. została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[1.8].

Print
Footnotes
In order to properly print this page, please use dedicated print button.