Szkop Szymon

Szymon Szkop - Dane osobowe
Data urodzenia: 1860
Miejsce urodzenia: Turzec
Data śmierci: 1940
Miejsce śmierci: Wilno
Zawód: autorytet chalaliczny; działacz społeczny; organizator edukacji religijnej
Powiązane miejscowości: Mir, Wołożyn, Telsze, Brańsk, Grodno, Malata

Szkop Szymon Jehuda ha-Kohen, pseud. Szymon Briansker (1860 Turzec –1940 Wilno) – wybitny autorytet chalachiczny, działacz społeczny i organizator edukacji religijnej.

Urodził się w rodzinie rabinackiej.  W wieku 12 lat rozpoczął naukę w jesziwie w Mirze, po dwóch latach przeniósł się do jesziwy w Wołożynie. Był jednym z ulubionych uczniów rabina Naftalego Berlina. W 1881 r. ożenił się z siostrzenicą talmudysty i przyszłego przełożonego jesziwy w Telszach rabina Eliezera Gordona (1840–1910). W 1885 r. sam został zaproszony, aby wykładać właśnie w jesziwie w Telszach, gdzie pozostał przez 18 lat. Opracował metodę studiowania Talmudu (znaną jako „metoda telszewska”) w której łączy przyjęte od rabina Chaima Sołowiejczyka głębokie studia z prostotą i jasnością systemu Berlina.

W latach 1903–1907 Szymon Szkop był rabinem miasta Malaty na Litwie. Założył tam jesziwę oraz zyskał sławę jako działacz społeczny. W 1907 r. został wybrany na rabina Brańska, gdzie także założył jesziwę, która szybko stała się jedną z najbardziej znanych w Imperium Rosyjskim. Zajmował się działalnością społeczną, brał udział w zjazdach rabinów Rosji. Przez wiele lat był członkiem Rady Mędrców Tory, kierowniczego organu partii Aguda. Gdy w okresie I wojny światowej Brańsk został zajęty przez wojska niemieckie, Szkop odmówił wyjazdu z regionu działań wojennych, uważając, że rabin powinien dzielić trudności razem ze swoją gminą. W Briańsu Szkop pełnił posługę do 1920 r., kiedy to z inicjatywy rabina Ch. O. Grodzieńskiego stanął czele jesziwy „Sza’ar Tora” w Grodnie.

Pod kierunkiem Szkopa grodzieńska jesziwa zyskała sławę jednej z najważniejszych w Europie Wschodniej. Od 1926 r. Szkop sprawował również funkcję rabina jednej z gmin Grodna; aby ulżyć jej finansom odmówił przyjmowania wynagrodzenia. W 1929 r. udał się na zbiórkę datków na rzecz żydowskiej edukacji do Stanów Zjednoczonych. Przyjęto go tam z honorami, wygłaszał odczyty w największej amerykańskiej jesziwie w tych czasach – seminarium imienia rabina Icchaka Elchanana,  które stało się potem częścią Yeshiva University. Odrzucił jednak zaproszenie do pozostania w Ameryce, a w 1930 r. powrócił do Polski.

W 1928 r. światło dzienne ujrzało najważniejsze dzieło rabina Szkopa – Sza’arej joszer („Brama uczciwości”, w 2 tomach) – interpretacja kilkudziesięciu najtrudniejszych fragmentów Talmudu. Zyskał dzięki niemu sławę wybitnego talmudysty. W 1939 r. wydał dzieło Ma’arechet HaKinianim („System nabywania”), poświęcone kwestiom kupna i sprzedaży z punktu widzenia Talmudu.

Po rozpoczęciu II wojny światowej rabin Szymon Szkop uciekł razem ze swoją jesziwą z okupowanego przez Sowietów Grodna do zajętego przez Litwinów Wilna. Zmarł podczas zebrania żydowskich działaczy religijnych, na którym omawiano plany ocalenia ludności żydowskiej w Polsce.

Szkop wychował plejadę wybitnych rabinów. Wśród jego uczniów byli: Iser Unterman (późniejszy naczelny rabin Izraela), E. Wasserman, Symcha Osowski (Asaf) i inni. Już po śmierci Szkopa opublikowano jego komentarze do traktatów Talmudu: Bawa Kamma, Bawa Mecija i Bawa Basra (1947, ze wstępem jego syna), Nedarim, Gittin i Kidduszin (1952), Jewamos i Ketubbot (1957). Księgi Szkopa były wielokrotnie wznawiane i intensywnie studiowane.

Bibliografia

  • Szkop Szim'on Jehuda ha-Kohen, [w:] Eliektronnaja jewriejskaja encikłopiedija, The Jewish Encyclopedia in Russian on the Web [online] http://www.eleven.co.il/article/14848 [dostęp: 14.04.2014].]].

 

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.