Eidelheit Meier

Meier Eidelheit - Dane osobowe
Data urodzenia: 16 lipca 1910
Miejsce urodzenia: Janów Lwowski
Data śmierci: 1943
Zawód: matematyk
Powiązane miejscowości: Lwów

Eidelheit Meier (Maks (16.07.1910, Janów k. Lwowa – 1943) należał do drugiego pokolenia matematyków szkoły lwowskiej.

Urodził się 16 lipca 1910 r. w podlwowskim Janowie, maturę zdobył w V Gimnazjum im. hetmana Stefana Żółkiewskiego we Lwowie i rozpoczął studia matematyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza. Ukończył je w 1933 r., a pięć lat później doktoryzował się na podstawie rozprawy O rozwiązywaniu równań liniowych o nieskończenie wielu niewiadomych, której promotorem był sam Banach.

O tym, że zapowiada się na matematyka wybitnego było wiadomo od początku. Miał już za sobą kilka ogłoszonych w „Studia Mathematica” prac (w sumie opublikował ich siedem), uczestniczył w seminariach prowadzonych przez Banacha i Mazura, został członkiem Polskiego Towarzystwa Matematycznego, ale jak wielu młodszych uczonych nie mógł liczyć na uniwersytecki etat. Dorabiał jako nauczyciel w lwowskim gimnazjum im. Jana Kochanowskiego i prywatny korepetytor.

Oczywiście bywał też w Szkockiej. Jak często i z jaką intensywnością uczestniczył w „banachaliach” (tak Steinhaus nazwał zakrapianą alkoholem część sesji), nie wiadomo, ale w Księdze Szkockiej znalazło się pięć problematów autorstwa Eidelheita. Pierwszy w 1938 r., ostatni, nr 188, w 1940. Jeden został rozwiązany dopiero po latach przez biografa Eidelheita, prof. Lecha Maligrandę.

W 1940 r. znalazło się dla niego miejsce na ukraińskim już uniwersytecie. Trafił do Katedry Analizy II, którą kierował Hugo Steinhaus. W sprawozdaniu z pracy katedry napisał, że „kontrola przeprowadzona na zajęciach Eidelheita wykazała, że wykładowca jasno przedstawia przedmiot studentom”. W marcu 1941 r. Rada Naukowa Państwowego Uniwersytetu im. Iwana Franki nadała mu stopień docenta nauk fizyczno-matematycznych, miesiąc później otrzymał etat, który oznaczał wreszcie stabilizację.

Spokój nie trwał jednak długo. Hugo Steinhaus napisał we Wspomnieniach i zapiskach, że Eidelheit zginął w jednym z antysemickich pogromów, jakie miały miejsce w czerwcu 1941 r., tuż po opuszczeniu Lwowa przez Rosjan, a przed wejściem Niemców. Ale to nieprawda. Po wejściu Niemców zniknął. Gdzie, kto mu pomagał, nie wiadomo. „Nagle spotkałem na ulicy Zielonej doc. Maxa Eidelheita, jednego z moich nauczycieli matematyki. Powiedział mi, że on, będąc pochodzenia żydowskiego, ukrywał się” – wspominał po latach filozof Roman Ingarden.

Został zamordowany przez hitlerowców najprawdopodobniej w marcu 1943 roku. W jakich okolicznościach, też nie ma pewności. Wszystko, co wiadomo, pochodzi z numeru „Wiadomości Matematycznych” z 1948 r., w którym ukazał się ostatni artykuł Edelheita. Opatrzony został przez redakcję krótką adnotacją: „Autor tej pracy został zamordowany przez Niemców w marcu 1943 roku. Rękopis, który był wysłany do Redakcji w 1941 r. został niedawno znaleziony wśród dokumentów pozostawionych przez S. Banacha”.

Z nazwiskiem Meiera Eidelheita związane są pojęcia:

- twierdzenie Eidelheita o oddzielaniu

Mariusz Urbanek

 

Czytaj więcej: Lwowska Szkoła Matematyczna

 

Bibliografia:

  • Maligranda L.,Meier (Maks) Eidelheit (1910–1943), „Wiadomości  Matematyczne”  nr 51 z 2015
Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.