Kichler Lena

Lena Kichler - Dane osobowe
Data urodzenia: 28 stycznia 1910
Miejsce urodzenia: Wieliczka
Data śmierci: 6 sierpnia 1987
Miejsce śmierci: Tel Awiw
Zawód: nauczycielka, psycholożka
Powiązane miejscowości: Wieliczka, Rabka-Zdrój, Zakopane

Lena (Lea) Kichler (Kichler-Zilberman, Küchler-Silberman) (28 stycznia 1910, Wieliczka – 6 sierpnia 1987, Tel Awiw)  –  psycholożka i nauczycielka, od 1949 r. obywatelka Izraela. Wsławiła się uratowaniem ok. setki ocalałych z Zagłady dzieci z żydowskich domów dziecka w Rabce i w Zakopanem, które w lecie 1945 r. zostały zbrojnie zaatakowane przez oddziały Józefa Kurasia „Ognia” (Zakopane) i gimnazjalistów pod kierownictwem księdza Hojoła (Rabka).

Lena Kichler urodziła się w Wieliczce 28 stycznia 1910 r. w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej jako najstarsza z siedmiorga dzieci. Jej ojciec Eliasz był krawcem; wraz z żoną Sarą z domu Brenner prowadzili niewielki sklep.

Gdy ukończyła 6 klas szkoły powszechnej, pomimo wybitnych zdolności córki, ojciec nie zgodził się, aby poszła do gimnazjum ze względu na wymóg nauki w sobotę. Nastolatka, po cichu wspierana przez matkę, przez 4 lata samodzielnie przerabiała program szkolny, zajmując się także udzielaniem korepetycji, co pozwoliło jej na opłacenie czesnego na dwa ostatnie lata nauki w słynnym krakowskim Gimnazjum Hebrajskim.

Po uzyskanej w 1929 r. maturze Lena studiowała pedagogikę i psychologię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego u prof. Stefana Szumana, który zaproponował jej doktoranturę, z czego jednak w dobie kryzysu nie mogła skorzystać. Musiała pomóc rodzicom w utrzymaniu młodszego rodzeństwa, przyjęła więc państwową posadę nauczycielki w żydowskiej szkole powszechnej w Bielsku (obecnie Bielsko-Biała); tam też w 1935 r. wyszła za mąż za handlowca, Alfreda Seelenfreunda. Tuż przed wojną zmarła jej matka.

Po wybuchu wojny przebywała wraz z mężem we Lwowie, skąd wróciła do Generalnego Gubernatorstwa. Po akcji eksterminacyjnej w Wieliczce w sierpniu 1942 r., w czasie której został zamordowany jej ojciec, uciekła z transportu do Bełżca i ukrywała się po „stronie aryjskiej”, najpierw w Warszawie, a potem w podlaskim majątku Janówek (gm. Wierzbno), gdzie przyjęła posadę opiekunki do dzieci.

Wkrótce po wyzwoleniu Lena Kichler (pod nazwiskiem Leontyna Relicz) przybyła do Krakowa, gdzie z ramienia Komitetu Żydowskiego (KŻ) zorganizowała lecznicze domy dziecka w Rabce i Zakopanem, obejmując kierownictwo drugiego z nich.

Po antysemickich zbrojnych atakach na podhalańskie sierocińce przez oddziały Józefa Kurasia „Ognia” (Zakopane) i gimnazjalistów pod kierownictwem księdza Hojoła (Rabka), wiosną 1946 r. potajemnie wywiozła 60 dzieci z Polski do Francji, gdzie przez trzy lata kierowała domem dziecka w podparyskim Bellevue, a po powstaniu państwa Izrael wywiozła tam dzieci w 1949 r. i umieściła w kibucu Kvutzat Shiller.

Następnie pracowała jako psycholożka, wyszła ponownie za mąż, a w wieku 47 lat urodziła córkę Szirę.

Lena Kichler-Zilberman zmarła 6 sierpnia 1987 r. w Tel Awiwie, w wieku 77 lat.

W Izraelu została uhonorowana licznymi nagrodami i upamiętnieniami, ma swoją ulicę w Tel Awiwie. W Polsce, gdzie spędziła pierwszą połowę życia i dokonała heroicznych czynów, do 2015 r., gdy Karolina Panz opublikowała wyniki swych badań nad powojennymi losami Żydów na Podhalu, postać Leny Kichler była zupełnie nieznana.

Lena napisała trzy książki wspomnieniowe, z których jedna, Sto moich dzieci, doczekała się w latach 60. wielu wydań i przekładów. Na podstawie jej historii nakręcono dwa filmy, fabularny w Stanach Zjednoczonych (1987) i dokumentalny w Izraelu (2004).

 

Magdalena Smoczyńska

Czytaj więcej 

 

Bibliografia

 

 

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.