Bajgelman Dawid

Dawid Bajgelman - Dane osobowe
Data urodzenia: 1887
Miejsce urodzenia: Ostrowiec Świętokrzyski
Data śmierci: 1944
Miejsce śmierci: Gliwice
Zawód: muzyk
Powiązane miejscowości: Łódź, Warszawa, Lwów

Bajgelman Dawid (1887 Ostrowiec, powiat opatowski – luty 1944 Gliwice) – skrzypek, altowiolista, dyrygent operetek i orkiestr teatralnych, kompozytor muzyki dla teatru.

Był synem Szymona Bajgelmana. Od dziecka kształcił się pod kierunkiem ojca. Od 1905 r. grywał w orkiestrach teatralnych. Od 1912 r. był dyrygentem, początkowo w zespole Teatru Wielkiego Icchaka Zandberga w Łodzi, następnie w innych teatrach żydowskich w Łodzi, Warszawie i we Lwowie. Od 1914 r. członek zarządu Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Muzyków Orkiestrowych, założonego 15.07.1913. Od 1915 r. był też altowiolistą w Łódzkiej Orkiestrze Symfonicznej. W 1926 r. odbył z zespołem teatralnym tournée po Afryce Wschodniej i Ameryce Południowej. Od 1928 r. pracował jako kierownik muzyczny, a następnie jeden z dyrektorów żydowskiego teatru rewiowego Ararat w Łodzi. Komponował muzykę dla innych teatrów w Łodzi i Warszawie, współpracował jako kompozytor z Żydowskim Towarzystwem Dramatycznym w Rzeszowie. W czasie okupacji kierownik muzyczny teatru w getcie łódzkim i dyrygent orkiestry symfonicznej Domu Kultury. Wystawił w getcie rewię Liebe zukt a dire. Autorem tekstu, przesłanego z getta warszawskiego, był Jerzy Jurandot. Podczas likwidacji getta Bajgelman został wywieziony do Oświęcimia, a stamtąd do podobozu w Gliwicach.

Bibliografia

  • Błaszczyk L.T., Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX I XX wieku, Kraków 1964.
  • Fater I., Jidisze muzik in Pojln cwiszn bajde welt milchomes, Tel Aviv 1970.
  • Fuks M., Muzyka ocalona. Judaica polskie, Warszawa 1989.
  • Fuks M., Straty osobowe żydowskiego środowiska muzycznego, „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 1978, nr 3–4.
  • Leksikon fun der najer jidiszer literatur, red. S. Niger, J. Szacki, Nju Jork 1956.
  • Lerski T.M., Syrena Record. Pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland’s First Recording Company 1904–1939, przedm. J. Kański, tłum. ang. B. Dudycz-Hajgiel, Warsaw–New York 2004.
  • Lerski T.M., Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Muzyka – teatr – film, Warszawa 2007.
  • Państwowa Filharmonia w Łodzi 1915–1975, oprac. K. Wodzyński, współpr. red. M. Szałowski, Łódź 1975.
  • Strzelecki A., Deportacja Żydów z getta łódzkiego do KL Auschwitz i ich zagłada, Oświęcim 2004.
  • Zylbercwejg Z., Leksikon fun jidiszn teater, t. 1, New York 1931; t. 5, Mexico 1967.

Tekst na podstawie publikacji: Błaszczyk L.T., Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku. Słownik biograficzny, Warszawa 2014 (książka wydana dzięki wsparciu udzielonemu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce).

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.