Rotem Symcha

Symcha Rotem - Dane osobowe
Data urodzenia: 10 lutego 1925
Miejsce urodzenia: Warszawa
Data śmierci: 22 grudnia 2018
Miejsce śmierci: Jerozolima
Zawód: bojowiec

Rotem Symcha, właśc. Szymon Ratajzer, pseud. Kazik (10.02.1925 Warszawa – 22.12.2018 Jerozolima) – bojowiec Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestnik powstania w getcie warszawskim i powstania warszawskiego.

Ratajzer wychował się na warszawskim Czerniakowie. W wieku dwunastu lat wstąpił do syjonistycznej młodzieżówki Ha-Noar ha-Cijoni. Podczas niemieckich bombardowań Warszawy we wrześniu 1939 r. w zburzonym domu stracił brata Izraela i pięciu innych członków rodziny, a sam został ranny. Znalazł się w getcie warszawskim, jednak niebawem został wysłany przez rodziców do krewnych w Klwowie. Po trzech miesiącach ponownie znalazł się w getcie w Warszawie. W drugiej połowie 1942 r. przystąpił do Żydowskiej Organizacji Bojowej. Początkowo należał do grupy Beniamina Walda, a następnie został przeniesiony na teren szopu szczotkarzy, do grupy Henocha Gutmana. Tu zastał go wybuch powstania w getcie. Trzeciego dnia walk grupa Gutmana przedarła się na teren getta centralnego. Ratajzer został dowódcą grupy patrolu i łączności. Po jedenastu dniach, gdy walki zaczęły wygasać, Komenda Żydowskiej Organizacji Bojowej nakazała mu przedostać się na tzw. stronę aryjską w celu przygotowania ewakuacji bojowców. Po przejściu tunelem pod ul. Bonifraterską nawiązał kontakt z Icchakiem Cukiermanem. Gdy 8 maja 1943 r. powrócił do getta, nie znalazł już w nim żywych bojowców. Następnego dnia zdecydował się na ponowne przejście na tzw. stronę aryjską. Po drodze napotkał w kanałach zagubioną grupę Marka Edelmana. Przy pomocy pracowników wodociągów zorganizował ich wyjście z kanału przez właz przy ul. Prostej, a następnie wyjazd z Warszawy ciężarówką do lasu w Łomiankach. Część grupy przyłączyła się do partyzantki, ale sam „Kazik” pozostał w mieście. Jeszcze we wrześniu 1943 r. zorganizował wyprowadzenie ze spalonego getta ciągle ukrywającej się w nim grupy ok. 20 Żydów. Pełnił też rolę oficera ŻOB do zadań specjalnych, m.in. we współpracy z Armią Krajową starał się zorganizować powstania w obozach pracy w Płaszowie i Skarżysku-Kamiennej.

Posłuchaj wspomnień Symchy Rotema na kanale Historia Mówiona / Kolekcja Muzeum POLIN

Ratajzer wziął udział w powstaniu warszawskim. Pierwszy tydzień powstania spędził w oddziale AK broniącym Sądów, a po ewakuacji Sądów przedostał się na Starówkę, gdzie walczył w oddziale Armii Ludowej. Ten ostatni wyprowadził potem kanałami na Żoliborz. W styczniu 1945 r. Armia Ludowa wysłała go do Lublina w celu nawiązania kontaktu z Tymczasowym Rządem Polskim. Zaangażował się w działalność organizacji Bricha. W listopadzie 1946 r. wyemigrował nielegalnie do Palestyny, za co ówczesne władze brytyjskie osadziły go w obozie w Atlit. W Palestynie wstąpił do Hagany, a następnie wziął udział w wojnie o niepodległość Izraela. W 1963 r. związał się z Instytutem Yad Vashem, biorąc udział w pracach komisji decydującej o przyznaniu tytułów Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W kwietniu 2013 r. Symcha Rotem wziął udział w obchodach 70. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim, został wówczas uhonorowany Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. 

Zmarł w Jerozolimie 22 grudnia 2018 roku. 

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.