Sonnenfeld Adolf Gustaw

Adolf Gustaw Sonnenfeld - Dane osobowe
Data urodzenia: 19 września 1837
Miejsce urodzenia: Wrocław
Data śmierci: 28 maja 1914
Miejsce śmierci: Warszawa
Zawód: muzyk
Powiązane miejscowości: Łódź

Sonnenfeld Adolf Gustaw (pseud. Gustaw Adolfson) (19.09.1837 Wrocław – 28.05.1914 Warszawa) – skrzypek, dyrygent, kompozytor. Kształcił się w rodzinnym mieście w grze na skrzypcach pod kierunkiem Waltera, Ignacego Piotra Lüstnera i Maurycego Schöna. W orkiestrze pozostającej pod dyrekcją tego ostatniego grał w drugich skrzypcach, mając zaledwie trzynaście lat. Niedługo potem w 1850 r. został solistą orkiestry symfonicznej we Wrocławiu, uzupełniając równocześnie studia w zakresie teorii pod kierunkiem Johanna Juliusa Seidla.

W 1854 r. Sonnenfeld wstąpił do Królewskiego Konserwatorium Muzycznego w Lipsku, gdzie kształcił się w grze na skrzypcach pod kierunkiem Ferdynanda Dawida, a w zakresie kompozycji – u Maurycego Hauptmanna i Ernsta Friedricha Richtera. Ukończył studia jako laureat. Następnie został skrzypkiem w orkiestrze Emanuela Bacha i wraz z nią w 1857 r. przybył do Warszawy, gdzie pozostał do końca życia. Z biegiem czasu stał się jednym z najpopularniejszych w Warszawie dyrygentów, szczególnie zasłużonym dla rozwoju ruchu muzycznego tego miasta. Przez pierwsze dziesięć lat grywał na skrzypcach w różnych zespołach, m.in. w słynnej orkiestrze Benjamina Bilsego w Dolinie Szwajcarskiej, udzielał lekcji gry na fortepianie i skrzypcach, wreszcie w 1867 r. zorganizował własny zespół, znany pod nazwą „Orkiestra Warszawska”, z którym zainicjował koncerty popularne, dawane w ciągu szeregu lat w najrozmaitszych salach koncertowych i ogródkach Warszawy, a przede wszystkim w Dolinie Szwajcarskiej. Wyjeżdżał też na gościnne występy do różnych miast Polski, m.in. do Lublina, Łodzi, Poznania, a także za granicę, m.in. do Odessy, Rygi, Wrocławia. W jego orkiestrze grało w różnych okresach wielu znanych muzyków warszawskich. W latach 70. XIX w. grał także w Orkiestrze Teatru Wielkiego w Warszawie, przez wiele lat był dyrygentem orkiestry pracowników Kolei Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, a przez krótki czas dojeżdżał do Łodzi, gdzie kierował orkiestrą amatorską Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy Pracowników Przemysłowo-Handlowych Wyznania Mojżeszowego. Rozwijał też działalność jako dyrygent teatralny. W latach 1872–1906 pracował jako dyrygent i kompozytor w popularnych w owych czasach warszawskich teatrzykach ogródkowych. W sezonie letnim 1882 r. prowadził wraz z aktorem Janem Szymborskim dyrekcję w teatrzyku Nowy Świat.

Od 1899 r. dyrygował ponadto jedną z najlepszych orkiestr antraktowych w Warszawie w Teatrze Ludowym przy ul. Ciepłej. Przez jakiś czas dyrygował także orkiestrą w Teatrze Domu Ludowego. Ściśle związany z Warszawą przez niemal sześćdziesiąt lat, zaznaczył związek z tym miastem także swoją twórczością kompozytorską. Skomponował opery: Albert Dürer w Wenecji, Nocleg w Apeninach (1874), operetki, wodewile, m.in.: Pentesileai, Podróż po Warszawie (1876), Modniarka warszawska, Dwa gołąbki, Ulica Marszałkowska, Stręczycielki, Fafuła i Grojseszyk na Wystawie Paryskiej, Mecenas chłopski, Król reporterów, i balety: Meluzyna i Pan Twardowski (1860). Skomponował też wiele tańców oraz, pod pseudonimem Gustaw Adolfson, szereg utworów na skrzypce z fortepianem dla dzieci.

Bibliografia

Błaszczyk L.T., Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX I XX wieku, Kraków 1964.

„EMTA” 1892, nr 472.

Fuks M., Sonnenfeld Adolf Gustaw, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 40, red. H. Markiewicz, Kraków 2000–2001.

Lerski T., Syrena Record. Pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland’s First Recording Company 1904–1939, przedm. J. Kański, tł. ang. B. Dudycz-Hajgiel, Warsaw–New York 2004.

Lerski T.M., Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Muzyka – teatr – film, Warszawa 2007.

Michałowski K., Opery polskie, Kraków 1954.

„Nowa Muzyka” 1914, nr 5.

Okręt W., Rocznik naukowo-literacko-artystyczny na rok 1905, Warszawa 1905.

Poliński A., Adolf Sonnenfeld, „Kłosy” 1888, nr 1192.

„Przegląd Tygodniowy” 1900, nr 51.

Ruch. Kalendarz encyklopedyczny, Warszawa 1888.

Słownik biograficzny teatru polskiego, t. 1, red. Z. Raszewski, Warszawa 1973.

Słownik muzyków polskich, t. 2, red. J. Chomiński, Kraków 1967.

„Tygodnik Ilustrowany” 1914, nr 23.

Tekst na podstawie publikacji: Błaszczyk L.T., „Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku. Słownik biograficzny”, Warszawa 2014 (książka wydana dzięki wsparciu udzielonemu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce).

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.