Zanim laureat literackiej nagrody Nobla przybrał pseudonim Agnon, nazywał się Szmuel Josef Halewi Czaczkes. Urodził się w 1888 r. w galicyjskim Buczaczu, jednym z najstarszych miast Podola, obecnie w obwodzie tarnopolskim w Ukrainie. Zamiłowanie do literatury Szmuel odziedziczył po matce – oddanej czytelniczce świeckiej literatury niemieckiej oraz po dziadku ze strony matki, podsuwającemu chłopcu literaturę religijną. Pierwsze próby literackie podjął jako ośmiolatek. Zaledwie kilka lat później, mając 15 lat, opublikował po raz pierwszy swój wiersz. Gdy opuszczał Buczacz, był już autorem ponad 70 tekstów napisanych w językach jidysz i hebrajskim, które ukazały się drukiem.

 

Dom rodzinny

W Buczaczu przy wul. Agnona 5 znajduje się kamienica, w której urodził się i wychował Szmuel Josef Agnon (Szmuel Josef Czaczkes). To tam mieszkał, tworzył i uczył się – jego rodzice bowiem zdecydowali, że nauki będzie pobierał w domu, pod czujnym okiem matki i dziadka. Chasydzki pietyzm i mistycyzm (jego ojciec był zwolennikiem słynnego cadyka z Czortkowa), surowość tekstów rabinicznych, zmienność, ulotność i różnorodność doniesień prasowych publikowanych codziennie w kilku językach, obserwowana natura, cudze i własne romanse, utopijne wizje pełnych zapału galicyjskich syjonistów marzących o budowie państwa żydowskiego na ziemiach przodków – wszystko, czego doświadczał i co obserwował znalazło odbicie w jego twórczości. Gdy dziewiętnastoletni Szmuel Josef Czaczkes wyjeżdżał z Buczacza, głowę miał pełną obrazów i dźwięków, które twórczo przetwarzał na kartach swoich powieści i opowiadań.

W ostatnich latach na murze budynku umieszczono tablicę poświęconą pamięci Szmuela Josefa Agnona.

Drukuj