Leon Weintraub

Imię rozmówcy:
Leon
Nazwisko rozmówcy:
Weintraub
Badacz:
Joanna Król
Operator:
Joanna Król
Sygnatura:
218
Data nagrania:
8 września 2015
Miejsce nagrania:
Warszawa
Czas trwania nagrania:
01:43:00
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Uczestnicy i świadkowie Marca ‘68

Biogram rozmówcy

Leon Weintraub urodził się w 1 stycznia 1926 roku w Łodzi, w rodzinie Szula-Szlomy oraz Natalii. Ojciec Leona Weintrauba umiera w 1927 roku. Aby zapewnić utrzymanie licznej rodzinie (syn i cztery córki) matka otwiera małą pralnię przy ulicy Kamiennej 2 w Łodzi. Do wybuchu wojny Leon Weintraub kończy 6 klas szkoły powszechnej. W 1939 roku rodzina Weintrauba przenosi się na teren łódzkiego getta, gdzie kończy jeszcze jedną klasę szkoły powszechnej. Pracuje w w warsztacie galwanizatorskim, później w blacharskim, a  następnie jako elektryk. W sierpniu 1944 roku rodzina Weintrauów zostaje wywiedziona do obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie Leon zostaje oddzielony od reszty rodziny. Po kilku tygodniach Leon Weintraub ucieka z obozu Auschwitz-Birkenau, dostaje się do transportu do Głuszyc i trafia do obozu w Dörnhau (Kolce), gdzie zostaje przydzielony do pracy w organizacji Todt. W Dörnhau przebywa do końca lutego 1945 roku, skąd jest deportowany do kolejnych obozów pracy. 23 kwietnia 1945 roku Leon Weintraub oswobodzony przez wojska francuskie, przechodzi rekonwalescencję w szpitalu w Donaueschingen, później we francuskim wojskowym sanatorium na półwyspie Reichenau. Podczas pobytu w sanatorium dowiaduje się, że jego trzy siostry przeżyły pobyt w obozie Bergen-Belsen. Jesienią 1946 roku rozpoczyna studia na wydziale medycznym w Getyndze. W 1947 roku żeni się z Katią Ketitehuff z Berlina - późniejszą tłumaczką literatury polskiej na język niemiecki (m. in. prozy Janusza Korczaka i Czesława Miłosza). W listopadzie 1959 roku Leon Weintraub przyjeżdża do Polski, gdzie kończy studia medyczne o specjalizacji ginekologiczno-położniczej i zaczyna praktykę zawodową w Warszawie. W 1966 roku otrzymuje tytuł naukowy doktora i zostaje mianowany ordynatorem oddziału położniczo-ginekologicznego w Otwocku. W 1969 roku, na fali antysemickich nastrojów, Leon Weintraub zostaje niesprawiedliwie oskarżony o przekraczanie swoich uprawnień oraz niegospodarność. Traci posadę ordynatora i możliwość pracy naukowej w PRL. W 1969 roku emigruje do Szwecji, gdzie żeni się ponownie i mieszka do dzisiaj. W 2008 roku z inicjatywy Leona Weintrauba uporządkowano kirkut oraz upamiętniono społeczność żydowską miejscowości Dobra koło Turku – rodzinnej miejscowości matki.  

Opis sytuacji rozmowy

Nagranie zostało zrealizowane w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.

Streszczenie

  1. Przyczyny powrotu do Polski w 1950 r. oraz przerwania studiów medycznych w Getyndze, ślub z Katią Ketethoff, działania na rzecz umożliwienia żonie i synowi przyjazdu do Polski, 0:00:40
  2. Okoliczności ślubu, etos młodzieży studenckiej w okresie powojennym, refleksje na temat niemieckiej tożsamości żony, 0:04:43
  3. Idea solidarności społecznej i jej źródła filozoficzne oczami rozmówcy, idea solidarności w czasach PRL-u i wpływ doświadczenia Zagłady na wartościowanie realiów życia codziennego, 0:06:18
  4. Przyczyny wyboru specjalizacji zawodu lekarza (położnictwo i ginekologia), procedura przyjęcia na studia medyczne w Getyndze, 0:08:34
  5. Sytuacja materialna podczas studiów, stosunek Ocalałych do dóbr materialnych: determinacja w osiągnięciu samodzielności, 0:10:00
  6. Okoliczności ukończenia studiów medycznych w Polsce, problemy z zatrudnieniem po ukończeniu studiów, pierwsze zatrudnienie, 0:12:00
  7. Ordynatura w Otwocku, reorganizacja i efektywność, zmiana struktury organizacyjnej szpitala, 0:14:14
  8. Zjazd endokrynologów w Łodzi w 1968 roku oraz sukcesy zawodowe transformacji szpitala w placówkę naukową, docenienie na szczeblach władzy ministerialnej, wizje rozwoju placówki, 0:16:30
  9. Wstrzymanie rozwoju placówki i ograniczenie działalności szpitala; wstrzymanie pracy naukowej, działania rozmówcy na rzecz przywrócenia pełnego działania placówki, 0:17:50
  10. Oskarżenia władz PRL skierowane przeciwko rozmówcy: oskarżenia o korupcję, zarzuty, publikacje prasowe, działania personelu szpitalnego w obronie rozmówcy, wymówienie z pracy, 0:19:00
  11. Okoliczności wyjazdu na Zachód w 1969 roku, przekraczanie granicy, 0:21:00
  12. Znaczenie emigracji dla życia osobistego i zawodowego rozmówcy , 0:23:40
  13. Podróżowanie z dobytkiem, Getynga-Warszawa-Sztokholm, 0:25:12
  14. Zjazd okazji pięćdziesięciolecia uzyskania dyplomu Akademii Medycznej w 1998 roku, historia przekazania przez rozmówcę stypendium studenckiego swojej koleżance, 0:26:29
  15. Wydarzenia marca 1968, propaganda antysemicka, relegacja syna rozmówcy z Wydziału Matematycznego UW, 0:27:50
  16. Stosunek rozmówcy do państwa Izrael, śmierć krewnych rozmówcy podczas Zagłady jako ofiara w budowaniu niepodległego państwa Izrael, wybór Szwecji jako docelowego kraju emigracji, 0:31:43
  17. Wyjazd do Szwecji, śmierć żony rozmówcy, 0:32:45
  18. Sytuacja i zakorzenienie rozmówcy w powojennej Polsce: lekarz jako użyteczny, apolityczny zawód, związek z Polską, 0:34:45
  19. Posądzenie o eksperymenty medyczne na kobietach, oficjalna przyczyna zwolnienia zawodowego: przyjmowanie do kliniki pacjentek spoza powiatu, zakaz podejmowania działalności naukowej, 0:36:14
  20. Polityczna i ideologiczna przynależność rozmówcy w latach 50., 0:42:40
  21. Niemieckojęzyczność rozmówcy, wywiad dla Steven Spielberg Shoah Foundation, gorycz z emigracji, 0:43:47
  22. Powroty z emigracji, antysemityzm i rola Kościoła Katolickiego, stosunek rozmówcy do antysemityzmu i refleksje na temat natury człowieka, 0:47:23
  23. Przywrócenie/ potwierdzenie rozmówcy obywatelstwa polskiego w 1991 roku, pierwsze przyjazdy do Polski, 0:50:40
  24. Budowa miejsca pamięci w Dobrej koło Turku - miejscu urodzenia dziadka oraz pradziadka rozmówcy, opieka nad lokalnym kirkutem, budowa lapidarium, 0:52:11
  25. Działalność edukacyjna rozmówcy w Polsce, Szwecji i Niemczech; motywacja do działań edukacyjnych, 0:56:11
  26. Wystąpienie rozmówcy w synagodze w Monachium w kwietniu 2015 r. podczas Yom HaShoah, 0:59:50
  27. Wizyta w muzeum w Rogoźnicy/ Gross-Rosen, 01:00:49
  28. Życie codzienne rodziny rozmówcy w przedwojennej Łodzi, opis mieszkania i pralni na ulicy Kamiennej 2, edukacja szkolna, świecki charakter rodziny, 01:03:06
  29. Stosunek rozmówcy do religii, 01:08:45
  30. Światowe Spotkanie Łodzian w roku 2000, refleksja rozmówcy na temat tożsamości żydowskiej, reakcja na bezpośrednie przejawy antysemityzmu, 01:10:00
  31. Antysemicka atmosfera marca 1968 roku: przerażenie, rozczarowanie i rozgoryczenie, 01:17:30
  32. Refleksja rozmówcy nad przesłaniem wynikającym z historii dla promocji dialogu, szacunku i tolerancji, 01:21:39
  33. Osobista strategia przetrwania rozmówcy w Warszawie lat 50. , autorefleksja rozmówcy nad własnymi emocjami i przeżyciami dot. okresu obozowego, 01:22:40
  34. Refleksje na temat praktyki położniczej rozmówcy, 01:29:07
  35. Wizyty służbowe w Muzeum Auschwitz-Birkenau i Treblince w latach 50 i 60, 01:31:30
  36. Autorefleksja rozmówcy na temat swojej tożsamości i stosunku do innych, 01:33:20
  37. Prezentacja odznaczeń: Igły Zasługi Gminy Żydowskiej w Sztokholmie, Niemieckiego Krzyża Zasługi, refleksja nad wyróżnieniami, 01:36:19
In order to properly print this page, please use dedicated print button.