Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Leon Rozenbaum

Imię rozmówcy:
Leon
Nazwisko rozmówcy:
Rozenbaum
Badacz:
Józef Markiewicz
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
360
Data nagrania:
8 czerwca 2017
Miejsce nagrania:
Naharija
Czas trwania nagrania:
01:39:17
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Uczestnicy i świadkowie Marca ‘68

Tematy

Alija, Emigracja, Marzec 1968, PRL, Powroty Żydów po wojnie, Życie kulturalne.

Miejsca powiązane

Biogram rozmówcy

Leon Rozenbaum urodził się w 1948 roku w Łodzi. Jego matka pochodziła z Wilna, a ojciec z Pińska. Poznali się Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi. Rodzice byli zaangażowani w odbudowę życia żydowskiego w powojennej Polsce, działali w Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce, matka była redaktorką „Fołks Sztyme”.

W 1966 roku Leon Rozenbaum rozpoczął studia na Wydziale Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego. Wybór studiów był wyrazem jego świadomości politycznej i coraz bardziej krytycznego spojrzenia na działanie systemu politycznego Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Na fali wydarzeń marcowych w 1968 roku jego wydział został rozwiązany, a Leon Rozenbaum zawieszony w prawach studenta. Dostał wezwanie do karnej kompanii wojskowej. W 1968 roku wyjechał do Izraela, w którym mieszkał przez 12 lat. Następnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie mieszka do dziś.

Opis sytuacji rozmowy

Rozmowa została zarejestrowana w Nahariji podczas zjazdu stowarzyszenia "Reunion '68".

Streszczenie

  1. Wojenne losy rodziców, powrót po wojnie do Polski, przeprowadzka do Warszawy, praca matki w „Fołks Sztyme”, 00:00:00
  2. Atmosfera w domu – zaangażowanie rodziców w odbudowę życia żydowskiego po wojnie, uznanie TSKŻ za ważny punkt odniesienia w trakcie dorastania i jednocześnie posiadanie dużego kręgu przyjaciół, którzy nie byli Żydami, 00:05:45
  3. Świadomość bycia polskim Żydem, brak kontaktu z religią żydowską, 00:07:50
  4. Bliskie kontakty z bliższą i dalszą rodziną, 00:10:00
  5. Uczestnictwo w działaniach Żydowskiego Klubu Młodzieżowego i wyjazdy na kolonie żydowskie jako doświadczenia ważne dla kształtowania się tożsamości, 00:11:50
  6. Studiowanie na Wydziale Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego: atmosfera zaangażowania, kontakt z kręgami opozycyjnymi, znajomość z grupą tzw. Komandosów i postrzeganie jej jako elitarnej grupy towarzyskiej, 00:14:15
  7. Świadomość polityczna ukształtowana pod wpływem starszego brata, dyskusje polityczne z rodzicami, krytyka systemu politycznego z pozycji jego sympatyków, powolne oddalanie się od prosocjalistycznych sympatii, 00:17:30
  8. Zmartwienie rodziców poglądami synów, 00:23:15
  9. Relacje TSKŻ z władzą komunistyczną, 00:26:30
  10. Paradoks nazywania komunistów pochodzenia żydowskiego syjonistami, niechęć matki do zamieszkania w Izraelu, antysyjonizm wygodny dla antysemitów, 00:30:30
  11. Znaczenie języka jidysz w powojennej Polsce i rodzinie Leona Rozenbauma, 00:34:10
  12. Reakcja TSKŻ na wojnę sześciodniową, 00:37:00
  13. Zwątpienie rodziców w ideały komunistyczne, 00:41:30
  14. Antysyjonistyczne i antysemickie wystąpienie dowódcy karnej kompanii wojskowej, 00:43:00
  15. Zaniepokojenie rodziców - zawalenie się ich koncepcji bycia polskimi Żydami w Polsce, odwiedziny rodziców w karnej kompanii, 00:46:40
  16. Sugestia ojca, by wyjechać z Polski, 00:49:20
  17. Powołanie do wojskowej kompanii karnej w ramach akcji represyjna, 00:50:45
  18. Rodzaje represji: indoktrynacja polityczna, wyczerpujące ćwiczenia fizyczne, przesłuchania, 00:56:30
  19. Przesłuchanie dotyczące tożsamości, poczucie podwójnej identyfikacji, 01:05:45
  20. Powrót do Warszawy, komisja dyscyplinarna na studiach za uczestnictwo w wiecu, podjęcie decyzji o wyjeździe, 01:07:50
  21. Przygotowania do wyjazdu, utrudnienia: ograniczenia dotyczące liczby płyt i książek do wywiezienia, kontrole celne, 01:10:30
  22. Przebieg podróży, 01:14:10
  23. Wyobrażenie na temat życia w Izraelu, 01:17:40
  24. Nauka języka hebrajskiego, 01:18:18
  25. Brak łączenia emigracji do Izraela z aliją ze względu na wychowanie w niesyjonistycznej rodzinie, 01:20:20
  26. Pierwsza wizyta w Polsce po emigracji, 01:22:30
  27. Trudności z aklimatyzacją w Izraelu; odczuwanie presji, żeby deklarować się jako syjonista i być ze wszystkiego zadowolonym, 01:25:20
  28. Porównanie współczesnego Izraela z Izraelem z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, 01:27:00
  29. Potrzeba bycia z bratem, który wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, brak wyobrażeń i wiedzy na temat Ameryki, początkowy sceptycyzm wobec wizji kraju otwartego i przyjaznego dla wszystkich, 01:28:35
  30. Poczucie tożsamość, rozróżnienia na bycie Żydem z Polski a polskim Żydem, paszport izraelski jako element tożsamości, 01:30:35
  31. Doświadczenie pierwszego Reunion, odnowienie przyjaźni i miłości z młodości, 01:37:00
In order to properly print this page, please use dedicated print button.