Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Harvey Spiro

Imię rozmówcy:
Harvey
Nazwisko rozmówcy:
Spiro
Badacz:
Józef Markiewicz
Operator:
Józef Markiewicz
Data nagrania:
18 lipca 2018
Miejsce nagrania:
Warszawa
Czas trwania nagrania:
01:43:28
Format:
Wideo
Język nagrania:
angielski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskiej POLIN
Projekt:
Potomkowie Żydów polskich

Biogram rozmówcy

Harvey Spiro urodził się w 1951 roku w Nowym Jorku. Jego dziadkowie od strony ojca i ojciec wyemigrowali z Polski do Stanów Zjednoczonych na początku lat dwudziestych XX wieku, a dziadkowie od strony matki przed I wojną światową. Hervey Spiro dopiero z czasem uświadomił sobie, że miejsca związane z historią jego rodziny znajdują się na terenie dzisiejszej Polski.

Sposobem na poznanie historii rodziny jest dla niego coraz intensywniejsza nauka języka jidysz, który był pierwszym językiem jego rodziców. Słyszał go od dzieciństwa w domu i synagodze. Uczestniczył w wielu programach nauki języka jidysz, odbywających się w całej Europie, m.in. w Warszawie. Harvey Spiro działa w organizacjach związanych z kulturą i literaturą jidysz.

Opis sytuacji rozmowy

Rozmowa została zarejestrowana w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Streszczenie

  1. Wspomnienie rozmowy z dziadkiem o historii rodziny, brak możliwość dopytania o szczegóły z powodu śmierci dziadka dwa miesiące po rozmowie; 00:00:00
  2. Cele dotychczasowych pięciu wizyt w Polsce – odwiedzenie miejsc związanych z historią rodziny, ale przede wszystkim nauka języka jidysz podczas letnich intensywnych kursów; 00:00:52
  3. Historia rodzin ojca (pochodzącego z miejscowości między Ropczycami a Dębicą) i matki (której rodzice pochodzili z Pułtuska); podkreślenie, że czworo dziadków dzieci rozmówcy pochodzi z terenów dzisiejszej Polski; 00:02:03
  4. Przyczyny emigracji; 00:04:20
  5. Losy dalszej rodziny; 00:06:40
  6. Brak wiedzy na temat edukacji dziadków, 00:07:55
  7. Dorastanie w otoczeniu wypełnionym językiem jidysz; brak świadomości, gdzie dokładnie leży Galicja; różnice pomiędzy językiem jidysz, którym posługiwała się urodzona w Stanach Zjednoczonych matka, a językiem jidysz ojca, który był nauczycielem; angielski – język, w którym rodzice mówili do dzieci; 00:09:30
  8. Obsesja na punkcie nauki języka jidysz, jidysz jako klucz do poznania historii rodziny; 00:12:45
  9. Literatura w języku jidysz w domowej bibliotece, przynależność do jidyszowych klubów czytelniczych, organizacja wydarzeń związanych z kulturą i literaturą jidysz, uczestnictwo w intensywnych letnich kursach nauki języka jidysz; 00:14:50
  10. Wyjątkowy status języka jidysz w życiu rozmówcy – nie pierwszy język, ale i nie nauczony, bo słyszany od dzieciństwa; obserwowanie trwającego od kilku lat małego odrodzenia języka jidysz – zainteresowanie jego nauką także wśród nie-Żydów; 00:17:00
  11. Jidysz jako język chasydów, którzy przekazują go naturalnie z pokolenia na pokolenia swoim dzieciom, odrzucenie przez chasydów jidyszowej literatury pięknej; 00:20:40
  12. Jidysz w powojennej Polsce; 00:23:50
  13. Porozumiewanie się z kuzynami matki i ojca w języku jidysz podczas pierwszej wizyty w Izraelu, znajomość jidysz wśród tych co wyjechali z Polski po wojnie; 00:25:40
  14. Dylematy tożsamości żydowskiej - takie same pytania o poczucie przynależności po I wojnie światowej, po II wojnie światowej i teraz; 00:28:45
  15. Obawy związane z sytuacją polityczną w Stanach Zjednoczonych i Polsce; 00:32:50
  16. Świadomość pochodzenia rodziców z Austro-Węgier i Rosji, wpływ rządów tych państw na życie przodków rozmówcy; 00:34:30
  17. Wpływ języka polskiego na język jidysz, lingwistyczne zagadnienia na kursach zaawansowanych, włączanie języka jidysz i Żydów do polskiej kultury; 00:37:45
  18. Wymieranie języka jidysz w Stanach Zjednoczonych związane z brakiem zainteresowania Ocalałymi, niemożliwość zrozumienia doświadczenia Holokaustu przez amerykańskich Żydów; 00:46:40
  19. Cztery przyczyny wymarcia jidysz – Hitler, Stalin, polityka Izraela wobec jidysz, integracyjny sukces Żydów w Stanach Zjednoczonych; 00:50:30
  20. Niejednorodność wspólnoty użytkowników języka jidysz – brak wspólnych tematów pomiędzy świeckimi specjalistami i chasydami; kontakt rozmówcy z chasydami w Nowym Jorku i Izraelu, stosunek różnych grup chasydów do języka jidysz; 00:57:45
  21. Motywacje do intensywnej nauki jidysz w wakacje – dorosłość dzieci, rozwód; wcześniejsza nauka języka hebrajskie;, 01:04:15
  22. Wychowanie dzieci przez pierwsze lata życia po hebrajsku; 01:07:05
  23. Wrażenia z tegorocznego intensywnego kursu jidysz, ciekawi współuczestnicy kursu; 01:08:40
  24. Rozważania nad możliwościami uzyskania polskiego paszportu; 01:13:55
  25. Wspomnienie pierwsza wizyta w Polsce podczas wycieczki śladami żydowskiego dziedzictwa w Europie, spotkanie z Michaelem Schudrichem; 01:15:24
  26. Imiona i nazwiska rodziców i dziadków; 01:17:54
  27. Brak grobów przodków w rodzinnych miejscowościach; 01:19:25
  28. Wizyta w Pułtusku - brak informacji o Żydach w muzeum, 01:21:05
  29. Zmiana podejścia do Polski – od negatywnych wyobrażeń i postrzegania Polaków jako antysemitów do chęci dowiadywania się coraz więcej o Polsce i jej historii, 01:23:15
  30. Wielkie zainteresowanie językiem jidysz i dalsze plany studiowania, wyjątkowość ludzi zainteresowanych nauką języka jidysz, 01:28:50
In order to properly print this page, please use dedicated print button.