Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Rachela Varejes

Imię rozmówcy:
Rachela
Nazwisko rozmówcy:
Varejes
Badacz:
Klara Jackl
Operator:
Józef Markiewicz
Data nagrania:
10 października 2018
Miejsce nagrania:
Holon
Czas trwania nagrania:
01:37:48
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Polscy Sprawiedliwi - Przywracanie Pamięci

Tematy

Codzienność w ukryciu, Emigracja, II wojna światowa, Kryjówki, Motywacje ratujących, Ocaleni z Zagłady, Powojenne losy ratujących, Żydzi w ZSRR.

Biogram rozmówcy

Rachela Varejes (z domu Fridman) urodziła się w 1938 roku w Kownie. Nie pamięta swoich rodziców, Chai i Zalmana Fridmanów.

Jako trzyletnia dziewczynka trafiła pod opiekę polskiego małżeństwa Marii i Antoniego Kruminisów w Jaszunach na Litwie. Antoni Kruminis, który był zawiadowcą stacji kolejowej, zabrał przypadkowo spotkane dziecko do domu. Rachela, pod zmienionym imieniem i nazwiskiem, pozostała u Kruminisów do 1950 roku, aż do pojawienia się u Kruminisów jej starszego o siedem lat barata, Abarama, o którego istnieniu nie miała pojęcia. Brat zabrał ją do Wilna do dziadka.

Po śmierci dziadka Abram Fridman wyemigrował do Izraela. Uległ wypadkowi, który uniemożliwił mu kontaktowanie się z siostrą. Rachela Varejes zdecydowała się na wyjazd do Izraela dziesięć lat później, w 1972 roku i odnalazła brata w jednym ze szpitali. Zamieszkała w Holonie. Ma dwie córki.

Opis sytuacji rozmowy

Wywiad został zarejestrowany w mieszkaniu rozmówczyni w Holonie (Izrael).

Streszczenie

  1. Informacje o rodzinie Kruminisów; u których rozmówczyni mieszkała w latach 1942-1950; atmosfera domu Kruminisów; zapiski z pamiętnika córki Kruminisów, Heleny; 00:00:30
  2. Znalezienie rozmówczyni przez Antoniego Kruminisa i przygarnięcie do swojego domu; 00:05:00
  3. Praca na kolei Antoniego Kruminisa, informacje o czworgu dzieci Kruminisów; 00:06:12
  4. Relacja z Antonim i Marią Kruminisami, pomaganie w codziennych zajęciach w domu; 00:08:37
  5. Odnalezienie rozmówczyni przez starszego brata; wisyty brata; przeprowadzka do dziadka do Wilna w 1950 roku; 00:12:55
  6. Uczucia związane z przeprowadzką; pożegnanie z Kruminisami; przygotowania do wyjazdu; przyzwyczajenie do zmiany rodzin; 00:14:47
  7. Wojenne losy brata - ukrywanie się; schowanie Racheli i Abrama przez mamę; 00:17:13
  8. Życie brata; 00:22:39
  9. Tragiczna śmierć dziadka przez utonięcie; 00:24:30
  10. Wyjazd brata do Izraela; praca brata w Izraelu i jego choroba; 00:25:35
  11. Przyjazd rozmówczyni do Izraela i poszukiwania brata po dziesięciu latach rozłąki; 00:27:35
  12. Adaptacja w Izraelu –znalezienie pracy; łatwość dostosowywania się do nowych warunków ze względu na młodość; 00:28:45
  13. Powody wyjazdu do Izraela; 00:30:25
  14. Konieczność nauki języka hebrajskiego jako jedyna trudność emigracyjna; 00:33:03
  15. Miejsce zamieszkania w Izraelu; kontakty z żoną dziadka i jej rodziną; 00:34:47
  16. Jak rozmówczyni poznała się z mężem; 00:37:27
  17. Samopoczucie w Izraelu; sympatia dla Wilna; 00:37:58
  18. Społeczność żydowska w latach sześćdziesiątych w Wilnie i teraz; 00:39:40
  19. Niewierząca żydowska rodzina Racheli Varejes; 00:42:40
  20. Niewiele rozmów z bratem na temat rodziców; 00:46:00
  21. Śmierć ojca w getcie w Kownie; ucieczka i ukrywanie się matki; 00:48:00
  22. Podejrzenie, gdzie pochowana jest matka – w lesie w miejscu masowego mordu; odwiedziny grobu Kruminisów podczas wizyty na Litwie trzy lata temu; 00:49:45
  23. Nauka religii w domu Kruminisów - chrzest, komunia; wspomnienia domu Kruminisów – położenie, rozkład pomieszczeń; aktualny stan domu i jego aktualni mieszkańcy; 00:56:42
  24. Bolesne wspomnienia i ciężkie uczucia; 01:02:00
  25. Nawiązanie i utrzymywanie kontaktu z Markiem Kruminisem, wnukiem Marii i Antoniego; 01:05:00
  26. Potrzeba Marka Kruminisa, by dowiedzieć się, co stało się z dziewczynką uratowaną przez jego dziadków; 01:10:15
  27. Zgłoszenie małżeństwa Kruminisów do Yad Vashem; przebieg; znaczenie nadania tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata; 01:12:25
  28. Niechęć rozmówczyni do opowiadania o przeszłości; 01:16:25
  29. Spotkania z innymi członkami rodziny Kruminisów; uroczystość odsłonięcia tablicy informującej o byciu Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata na grobie Kruminisów w Jaszunach; 00:17:52
  30. Wcześniej opowiadała historię w Wilnie; 00:21:40
  31. Poczucie związku z Wilnem; tęsknota męża za Wilnem; 00:25:32
  32. Pierwsze spotkanie z bratem w Izraelu; 01:27:00
  33. Imiona i nazwiska rodziców – Chaja i Zalman Fridman; 01:28:28
  34. Relacje z rodziną Kruminisów dzisiaj; ostatnia wizyta w Wilnie; 01:29:10
  35. Język polski; 01:32:55
  36. Zdjęcia rodzinne przesłane z Ameryki; 01:35:30
In order to properly print this page, please use dedicated print button.