Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Monika Goldwasser

Imię rozmówcy:
Monika
Nazwisko rozmówcy:
Goldwasser
Badacz:
Mateusz Szczepaniak
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
254
Data nagrania:
11 sierpnia 2016
Miejsce nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Czas trwania nagrania:
01:10:53
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Polscy Sprawiedliwi - Przywracanie Pamięci

Tematy

II wojna światowa, Motywacje ratujących, Pamięć historii pomocy, Powojenne losy ukrywanych, Tożsamość żydowska, Ukrywanie w klasztorach.

Biogram rozmówcy

Monika Goldwasser urodziła się w 1941 roku w Myślenicach (woj. małopolskie). Jej rodzice Adam i Salomea zdecydowali się oddać ją pod opiekę polskiej rodzinie - przeczuwali, że nie uda im się przeżyć, ale chcieli, aby ich córka miała większe szanse na przetrwanie. W 1942 roku zostali przewiezieni do getta w Skawinie, Salomea w rękach trzymała lalkę udającą ich dziecko. Niedługo potem zginęli. Roczna Monika trafiła do Klasztoru Sióstr Urszulanek, a stamtąd do Maksymiliana i Anny Kamińskich. Małżeństwo nie miało własnych dzieci. Byli świadomi, że ratują żydowską dziewczynkę - znali imiona i nazwiska jej biologicznych rodziców. Do końca wojny Anna opiekowała się córeczką, której dali na imię Łucja, wielokrotnie zmieniając kryjówki. Po zakończeniu wojny przeprowadzili się na ziemie odzyskane, gdzie Monika miała szczęśliwe dzieciństwo. Gdy miała dwadzieścia dwa lata, jej polska mama, która była poważnie chora, wyjawiła jej prawdę o jej żydowskim pochodzeniu. Niedługo potem zmarła. Monika obiecała sobie, że pozostanie to jej tajemnicą, której nie zdradziła nawet mężowi i dzieciom. Nie szukała informacji o biologicznej rodzinie. W 1990 roku usłyszała w telewizji apel Izraelki poszukującej córki swojej siostry, Moniki Goldwasser. Odpowiedziała na niego, spotkała się z ciotką i zaczęła zagłębiać się w swoją żydowską historię rodzinną.

Streszczenie

 

  1. Żydowska rodzina rozmówczyni; pochodzenie matki z religijnej rodziny; pochodzenie ojca z zasymilowanej rodziny; wykształcenie rodziców i dziadków; studia matki na Uniwersytecie Jagiellońskim i studia ojca na Sorbonie; przeprowadzka rodziców do Myślenic; 00:00:00
  2. Świadomość rodziców, że nie przeżyją wojny, ale muszą uratować córkę; 00:03:17
  3. Przekonanie żydowskich rodziców o konieczności uratowania córki – znalezienie się rozmówczyni w wieku niemowlęcym w rodzinie zastępczej pod Myślenicami; przeniesienie chorej rozmówczyni do klasztoru urszulanek w 1942 roku; poświęcenie i odwaga zakonnic; spotkanie i rozmowa z siostrą przełożoną o ukrywaniu w klasztorze żydowskich dzieci; 00:05:37
  4. Pierwsza praca ojca po studiach jako nauczyciela w Królewskiej Hucie w Chorzowie; wizyta rozmówczyni w szkole, w której uczył jej ojciec; 00:07:00
  5. Praca ojca w gimnazjum w Kaliszu; nawiązanie przez rozmówczynię kontaktu z jednym z uczniów ojca; 00:09:51
  6. Odnalezienie dokumentów dotyczących matki, m.in. jej edukacji w Wiedniu; 00:11:06
  7. Dziadek rozmówczyni - Łazarz Goldwasser, adwokat i szef galicyjskich adwokatów; działalność charytatywna; poglądy; udzielanie wsparcia syjonistycznym organizacjom; 00:11:55
  8. Stosunki polsko-żydowskie w Myślenicach – tylko o rodzinie, szanowana rodzina, przyjaźń 00:15:13
  9. Przypuszczenia dotyczące wojennych losów dziadka i babci; 00:18:00
  10. Konieczność przeniesienia się przez rodziców do getta w Skawinie w 1942 roku; przewiezienie chłopskimi furmankami; czystka w getcie w Skawinie – trzy miejsca mordów na Żydach; dotarcie rozmówczyni do jednego ze świadków; 00:20:00
  11. Relacja kuzynki rozmówczyni o umieszczeniu jej w domu na wsi pod Myślenicami; 00:24:53
  12. Pobyt w klasztorze sióstr urszulanek; wizyta Maksymiliana Kamińskiego w klasztorze i rozmowa z siostrą Jadwigą, która poprosiła go o pomoc w ukryciu żydowskiego dziecka; 00:25:30
  13. Powrót Maksymiliana Kamińskiego z żoną Anną do klasztoru sióstr urszulanek; pierwszy kontakt przybranych rodziców z małą rozmówczynią i podjęcie decyzji o przygarnięciu dziecka; 00:28:20
  14. Informacje o polskich rodzicach rozmówczyni; ukrywanie się polskiej matki rozmówczyni w różnych miejscach; odwiedzenie tych miejsc po latach; 00:29:42
  15. Strach polskich rodziców przed wydaniem ich Niemcom; 00:34:02
  16. Wykształcenie i zajęcie polskich rodziców; warunki w kryjówce w ziemiance; świadomość rodziny polskich rodziców, że ukrywają żydowską dziewczynkę; 00:35:16
  17. Stopniowe przygotowywanie Moniki do wyjawienia jej prawdy o żydowskim pochodzeniu; 00:37:51
  18. Okoliczności wyznania rozmówczyni prawdy przez jej polską matkę; postanowienie rozmówczyni, że zachowa tajemnicę dla siebie; przekonanie, że otoczenie wie o jej żydowskim pochodzeniu; 00:39:34
  19. Impuls do wyjawienia prawdy o swoim żydowskim pochodzeniu – relacjonowana w telewizji wizyta w Polsce siostry jej biologicznej matki, która poszukiwała Moniki Goldwasser; spotkanie z ciocią w Warszawie; 00:42:10
  20. Poszukiwania genealogiczne w Żydowskim Instytucie Historycznym; 00:46:10
  21. Odnalezienie zdjęć rodziców i towarzyszące temu bardzo silne emocje; 00:47:27
  22. Spotkania ze świadkami wojennych wydarzeń w Skawinie i Myślenicach; 00:49:25
  23. Kontakt z rodziną biologiczną; 00:51:00
  24. Wojenne historii sióstr biologicznej matki; 00:52:00
  25. Informacje o ukrywaniu żydowskich dzieci w klasztorze sióstr urszulanek; spotkanie z siostrą przełożoną; 00:52:50
  26. Powojenne losy rodziny Kamińskich - wyjazd na Ziemie Odzyskane i szczęśliwe dzieciństwo; 00:56:45
  27. Rozmowa rozmówczyni z polskim ojcem na temat żydowskiego pochodzenia; 00:58:44
  28. Reakcja polskiej rodziny na poszukiwania genealogiczne; 00:59:32
  29. Stowarzyszenie „Dzieci Holocaustu” – przystąpienie i przynależność; 01:00:00
  30. Wycieczka do Izraela - spotkanie ze znajomymi biologicznych rodziców; 01:02:06
  31. Procedura uhonorowania polskich rodziców tytułami Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata; 01:04:24
  32. Wyjątkowość ceremonii nadania rodzicom tytułów Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata przez córkę; 01:08:57
  33. Refleksja dotycząca żydowskiej tożsamości i konieczności powrotu do przeszłości; 01:09:57
In order to properly print this page, please use dedicated print button.