Joseph Gellman

Imię rozmówcy:
Joseph
Nazwisko rozmówcy:
Gellman
Badacz:
Józef Markiewicz
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
MPOLIN-HM565
Data nagrania:
8 maja 2018
Miejsce nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Czas trwania nagrania:
01:31:18
Format:
Wideo
Język nagrania:
angielski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Potomkowie Żydów polskich na świecie

Miejsca powiązane

Biogram rozmówcy

Joseph Gellman urodził się w Charleston, w stanie South Carolina, w Stanach Zjednoczonych. Jego babcia i dziadek od strony matki pochodzili z Kałuszyna, z którego, niezależnie od siebie, wyjechali po pierwszej wojnie światowej. Poznali się w Stanach Zjednoczonych i tam wzięli ślub. Babcia i dziadek od strony ojca pochodzili z terenów dzisiejszej Ukrainy. Wychował się w religijnym domu, w głębokiej świadomości swojej żydowskiej tożsamości. Jego ojciec był rabinem. Kałuszyn był zawsze obecny w jego życiu, jego rodzina utrzymywała kontakt z innymi Żydami, których rodziny miały korzenie w Kałuszynie. Studiował dziennikarstwo, nauki polityczne i prawo. Pracuje jako prawnik. Mieszka w Izraelu, gdzie urodziły się jego dzieci.

W 2007 roku odwiedził Kałuszyn i zainteresował się statusem cmentarza żydowskiego. Przy pomocy Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Polsce i grupy zaangażowanych przyjaciół udało mu się odzyskać teren cmentarza i postawić na nim pomnik upamiętniający kałuszyńskich Żydów.  Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się w 2017 roku. W planach ma dalsze prace porządkowe na cmentarzu i akcje edukacyjne związane z historią kałuszyńskich Żydów. Działanie na rzecz upamiętnienia kałuszyńskiego cmentarza żydowskiego jest dla niego jednym z najważniejszych życiowych doświadczeń.

Opis sytuacji rozmowy

Rozmowa została zarejestrowana w studiu Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Streszczenie

  1. Pochodzenie dziadków ze strony matki z Kałuszyna jako ważny element tożsamości, świadomość pochodzenia korzeni kałuszyńskich od najmłodszych lat, kontakty z organizacją zrzeszającą Żydów pochodzących z Kałuszyna; 00:00:00
  2. Pierwsza wizyta w Polsce w 2007 roku, stan cmentarza żydowskiego – nieoznaczony, bez macew, potrzeba upamiętnienia cmentarza, 00:03:40
  3. Wyobrażenie Kałuszyna przed przyjazdem do Polski jako typowego sztetla, dwa sposoby postrzegania Kałuszyna – ze wspomnień dziadków i współczesnego, brak kontaktu z Kałuszynem do czasu przyjazdu, utrudniony kontakt w czasach PRL-u, 00:05:30
  4. Motywacje do odwiedzenia Kałuszyna; chęć zrozumienia, jak wyglądało żydowskie życie w Polsce, 00:10:10
  5. Kałuszyn we wspomnieniach dziadków; żal Josepha, że nie zadał dziadkom więcej pytań, 00:11:00
  6. Relacja dziadków z Polską, używanie przez dziadków języka jidysz i języka angielskiego, cel dziadków - poprawa życia dzieci, 00:13:00
  7. Potrzeba Josepha, by zapewnić kontynuację rodziny potrzebna do potrzeby jego babci, 00:15:45
  8. Historia rodziny babci, historia cmentarzy żydowskich w Kałuszynie – funkcjonowanie starego cmentarza od XIX wieku, 00:18:00
  9. Wychowanie w domu w intensywnym poczuciu żydowskiej tożsamości, historia poznania się rodziców w Nowym Jorku, budowa własnych rodzin na wzór domu rodzinnego, 00:22:00
  10. Identyfikacja Josepha Gellmana z Kałuszynem, zainteresowanie kulturą sztetli, świadomość reprezentacji wszystkich grup judaizmu, poszukiwanie informacji na temat relacji polsko-żydowskich w Kałuszynie, 00:23:15
  11. Znaczenie wizyty w Kałuszynie dla postanowienia, że coś musi być zrobione, 00:27:00
  12. Rozpoczęcie procesu upamiętnienia cmentarza żydowskiego, nawiązanie kontaktu z Generalną Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Polsce, i Naczelnym Rabinem Polski Michalem Schudrichem, kolejne etapy procedury odzyskania ziemi, budowa pomnika, współczesny stan cmentarza, wojenne losy macew, plany na kolejne upamiętnienia, 00:31:00
  13. Reakcje mieszkańców Kałuszyna na działania wokół cmentarza, współpraca z urzędem miasta i przedstawicielami kościoła, 00:38:00
  14. Potrzeba zorganizowania opieki nad cmentarzem, znaczenie utrzymywania cmentarza żydowskiego w dobrym stanie dla władz Kałuszyna, potrzeba uznania cmentarza za kałuszyńskie dziedzictwo przez społeczność Kałuszyna, 00:44:30
  15. Uczestnicy projektu upamiętniającego cmentarz żydowski w Kałuszynie, zbieranie środków finansowych, nawiązanie przyjaźni w grupie zainteresowanych, 00:53:30
  16. Motywacje do zaangażowania się w projekt – potrzeba uhonorowania swoich zmarłych, uszanowania pamięci kałuszyńskich Żydów, moralne zobowiązanie, 00:58:00
  17. Edukacyjne znaczenie projektu – zadowolenie z obecności członków lokalnego klubu historycznego na uroczystości odsłonięcia pomnika, poczucie osobistej satysfakcji, najważniejsze życiowe doświadczenie, 01:03:00
  18. Plany dotyczące działań edukacyjnych - konkurs na esej o tematyce kałuszyńskich Żydów, 01:08:00
  19. Zachowanie cmentarza w dwóch znaczeniach – dbanie o fizyczne miejsce i dbanie o pamięć o kałuszyńskich Żydach, 01:11:20
  20. Omówienie planów na przyszłość związanych z konkursem na esej i konserwacją terenu cmentarza, 01:13:00
  21. Potrzeba oznaczenia innych miejsc ważnych dla kałuszyńskich Żydów, 01:18:25
  22. Traumatyczne wojenne doświadczenie kałuszyńskich Żydów zamkniętych w kościele w trakcie Rosz HaSzana, upamiętnienie tego wydarzenia przez księdza poprzez umieszczenie macewy w ścianie kościoła, próba nawiązania kontaktu z księdzem, który uwrażliwił społeczność Kałuszyna na pamięć o Żydach, 01:19:00
  23. Bezinteresowna pomoc Polaków w procesie upamiętnienia cmentarza żydowskiego w Kałuszynie, 01:26:45

 

Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera

In order to properly print this page, please use dedicated print button.