Historia mówiona
Świadkowie historii
Projekty
Tematy

Eugeniusz Maciąg

Imię rozmówcy:
Eugeniusz
Nazwisko rozmówcy:
Maciąg
Badacz:
Mateusz Szczepaniak
Operator:
Przemysław Jaczewski
Sygnatura:
MPOLIN-HM253
Data nagrania:
9 czerwca 2016
Miejsce nagrania:
Warszawa
Czas trwania nagrania:
01:55:51
Format:
Wideo
Język nagrania:
polski
Prawa autorskie do nagrania:
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Projekt:
Polacy ratujący Żydów podczas Zagłady

Tematy

Powstanie w getcie warszawskim, Antysemityzm, Emigracja, Getto warszawskie, II wojna światowa, Ocaleni z Zagłady, Okupacja, PRL, Pamięć historii pomocy, Powstanie w getcie, Realia okupacyjne, Stosunki polsko-żydowskie, Zagłada, Święta żydowskie, Życie przed wojną.

Miejsca powiązane

Biogram rozmówcy

Eugeniusz Maciąg urodził się 22 lutego 1931 r. w śródmieściu Warszawy i wraz z rodzicami, Teofilem i Bronisławą, mieszkał przy placu Parysowskim. Ojciec był rzemieślnikiem kamieniarskim, matka prowadziła dom i zajmowała się dorywczo handlem. Eugeniusz Maciąg uczęszczał do szkół w Warszawie i Nowej Wsi. W 1940 r. dom rodziców znalazł się w granicach getta, a rodzina została przesiedlona i powróciła pod dawny adres dopiero w 1943 roku. Eugeniusz Maciąg był świadkiem powstania w getcie warszawskim oraz Powstania Warszawskiego, po upadku którego został deportowany do obozu w Pruszkowie, a następnie do obozu w Sachsenhausen i innych. Powrócił do Warszawy 1 maja 1945 roku. Po wojnie pracował m.in. w fabryce samochodów na Żeraniu oraz na platformach wiertniczych w Energopolu. W 1980 r. wyjechał z żoną do Austrii, gdzie przebywał w obozie dla uchodźców, a następnie do Melbourne, gdzie mieszkał przez szesnaście lat. Jego wspomnienia obejmujące okres życia w okupowanej Warszawie, szczególnie te dotyczące powstania w getcie warszawskim, to zapis dramatycznych momentów historii Warszawy, związanej zarówno z Zagładą jej żydowskich mieszkańców, jak i walką o niepodległość Polski.

Opis sytuacji rozmowy

Rozmowa została przeprowadzona w Warszawie.

Streszczenie

  1. Okoliczności przyjścia na świat rozmówcy, data i miejsce jego urodzin, charakterystyka rodziny, miejsca zamieszkania przed wojną; 00:00:01:10
  2. Wydarzenia w czasie Powstania w Getcie Warszawskim. Śmierć kobiet wyskakujących z ostatniego piętra płonącego budynku, inne; 00:10:06:11
  3. Zajęcia rodziców w czasie okupacji. Nauka w szkole w Nowej Wsi, okoliczności ukrywania się żydowskiego uciekiniera w mieszkaniu rodziny rozmówcy; 00:16:33:01
  4. Handel i przerzucanie żywności do getta, zabicie Polaka przerzucającego żywność do getta, jego pochówek przy murze cmentarza żydowskiego; 00:23:37:17
  5. Zastrzelenie Żyda przez polskiego policjanta; 00:25:51:14
  6. Śmierć Żyda w pobliżu Kozienic i Góry Kalwarii; 00:27:45:16
  7. Okoliczności śmierci ojca rozmówcy, uczestnika Powstania Warszawskiego i więźnia Sachsenhausen i Buchenwaldu; 00:30:37:12
  8. Powojenne losy rozmówcy, powrót z matką do zniszczonej Warszawy, warunki życia w powojennej Warszawie, nauka w szkole zawodowej, później w Technikum Samochodowym, praca w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu i w innych miejscach. Próby zdobycia wyższego wykształcenia, droga zawodowa rozmówcy. Wyjazd do Austrii w 1980 r., pobyt w obozie przejściowym, migracja do Australii. Pobyt w Australii, kariera zawodowa; 00:39:17:06
  9. Relacje w przedwojennej Warszawie. Świetlica członków Stronnictwa Narodowego, których zebrania kończyły się napadami na Żydów; 01:02:07:18
  10. Relacje polsko-żydowskie w przedwojennej Warszawie. Opisy zachowań antysemickich, w ocenie rozmówcy inspirowanych przez kler katolicki, ukrzyżowanie Jezusa jako motyw propagandy antysemickiej; 01:07:05:21
  11. Handel prowadzony przez Żydów w Warszawie, obchody szabatu, stosunek do Żydów; 01:09:41:18
  12. Adresy zamieszkania rozmówcy w Warszawie przed wojną i w czasie okupacji; 01:12:20:05
  13. Wspomnienia z 1 września 1939 r., egzekucja Polaków na Targówku; 01:14:36:15
  14. Przesiedlenia po utworzeniu getta w Warszawie, opis przeprowadzek pod różne adresy; 01:18:20:14
  15. Deportacja po upadku Powstania Warszawskiego do Pruszkowa i następnie do Sachsenhausen, pobyt w obozach w Niemczech; 01:21:16:06
  16. Powrotu do Warszawy po zakończeniu wojny, sytuacja w mieście, m.in. okolice Placu Parysowskiego; 01:28:30:21
  17. Sytuacja po wybuchu powstania w getcie warszawskim, szmugiel do getta, „przerzuty”, inne; 01:31:30:11
  18. Wybuch powstania w getcie warszawskim, szaber po zdławieniu powstania, zniszczenia, topografia getta, inne; 01:34:31:23
  19. Mieszkanie rozmówcy przy Placu Parysowskim, relacje sąsiedzkie, inne; 01:40:15:20
  20. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego, relacje z wujami, życie matki, pobyt w Niemczech po upadku powstania; 01:41:38:02
  21. Refleksje dotyczące dzielenia się wspomnieniami wojennymi; 

 

PRZECZYTAJ TAKŻE:

Relacja Eugeniusza Maciąga - powstanie w getcie warszawskim | Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie

In order to properly print this page, please use dedicated print button.