Pierwsza wzmianka o Boleszkowicach pochodzi z 1252 roku. Boleszkowice były wówczas osadą rolniczo-rycerską, która pierwotnie nosiła nazwę Bolescoviz. Nazwa ta wywodzi się od popularnego wówczas imienia Bolesław, które nosili również książęta słowiańscy. Być może  związana jest z postacią księcia Bolesława Rogatki, do którego należała ziemia kiniecka do 1249 roku. W ciągu XIV w. nazwa osady zmieniała się kilkakrotnie. W 1325 r. Boleszkowice były znane jako Vurstennuelde, następnie: Forstenfelde (1325); Furstenveld (1337); Vurstenuelde (1342); Worstenwelde (1373). Od 1253 r. Boleszkowice należały do Brandenburgii. W 1337 r. w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego, znalazła się wzmianka o Boleszkowicach (Furstenveld) jako o „oppidum” – miasteczku bez praw miejskich.

W latach 1402-1454/55 ziemie Nowej Marchii wraz z Boleszkowicami znajdowały się pod rządami zakonu krzyżackiego. W XV w. Boleszkowice kilkakrotnie zmieniały właściciela, aby ostatecznie w 1473 po śmierci Hansa von Köckeritz wraz z zamkiem i folwarkiem stać się własnością elektorską. W tym czasie miasteczko posiadało prawa targowe. Istniał już murowany ratusz, w którym zbierali się rajcowie. Boleszkowice nie posiadały murów miejskich. Były otoczone jedynie wałem, wokół którego znajdował się rów z wodą. Do miasta prowadziły trzy bramy – od wschodu, od południa oraz od północnego-zachodu. W południowo-zachodniej części miasta znajdował się zamek tzw. Kiliansburg. Usytuowany był na wyspie o tej samej nazwie. Został zburzony na początku XVI wieku.

Boleszkowice słynęły z jarmarków, na których handlowano płodami rolnymi, piwem, wyrobami rzemieślniczymi. W latach 1535-1571 Nowa Marchia stała się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Należała wówczas do margrabiego Jan Hohenzollern. W 1536 roku Boleszkowice strawił potężny pożar, w którym spłonął ratusz oraz kościół. Osada wyludniła się o połowę. W 1538 roku Jan Hohenzollern oficjalnie wprowadził luteranizm jako religię obowiązującą na terenie Nowej Marchii, co doprowadziło do konfliktu religijnego w Boleszkowicach. W 1551 roku odbudowano ratusz oraz kościół jako świątynię protestancko–reformatorską. W tym czasie w mieście działały dwa duże majdany, kilka browarów, młyn, skład zbożowy i wiele warsztatów rzemieślniczych, m. in. krawieckich, ciesielskich, które produkowały dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców. Wprowadzono tutaj system gospodarki folwarcznej, której rozwój przypadł na lata 1570-1618. Od tego czasu Boleszkowice kształtowały się jako ośrodek o charakterze rolniczo – hodowlanym i już nigdy nie nabyły pełnych praw miejskich.

W XVII w. rajcowie zmienili herb na przedstawiający koło z ośmioma szprychami, który obowiązuje do tej pory. Duże spustoszenie wsi nastąpiło w okresie wojny trzydziestoletniej. W czasie wojny siedmioletniej (1756-1763) miasteczko strawił pożar wywołany przez wojska rosyjskie. Zniszczeniu uległo 47 domów wraz z obejściami, wnętrze kościoła, wieża zegarową i dzwonnica. W II połowie XVIII w. rozpoczęto proces rozdzielania gruntów chłopskich od folwarcznych, a także uwłaszczono chłopów w dobrach państwowych. Na przełomie XVIII i XIX w. rozebrany został stary i wybudowany nowy kościół. Był to również okres szybkiego rozwoju Boleszkowic. Zabudowę drewnianą zaczęto stopniowo zastępować murowaną, wytyczono nowe, utwardzone drogi. Wybudowano gorzelnie i browary, trzy kuźnie, dwie oberże oraz młyn. Założono park miejski oraz nowy cmentarz w północnej części miasta (w 1795 r. rozporządzeniem władz pruskich zamknięto stary cmentarz przy kościele).

Na początku XIX w. Boleszkowice otrzymały ustrój miejski. W miasteczku działo 23 piwowarów, rozwijała się produkcja płótna lnianego (12 tkaczy; len pochodził z podmiejskich plantacji), cześć mieszkańców utrzymywała się także z uprawy tytoniu. Największym zakładem w miasteczku była cegielnia. Wielkie znaczenie dla rozwoju ekonomicznego Boleszkowic miało wybudowanie w latach 1823-1845 bitej drogi łączącej Chojnę, Mieszkowice, Boleszkowice i Kostrzyn oraz w latach 1876 – 1877 linii kolejowej łączącej Szczecin ze Śląskiem. W połowie XIX w. w miasteczku działa szkoła podstawowa. W XIX w. populacja miasteczka wzrosła do ok. 2000 mieszkańców, z czego 80% stanowili Niemcy, 10% - Żydzi i 10% ludność słowiańska. W 1910 r. otwarto tutaj prywatną szkołę średnią.

Pomyślny rozwój Boleszkowic przerwał wybuch I wojny światowej. W tym czasie upadło wiele warsztatów rzemieślniczych oraz gospodarstw rolnych. W okresie międzywojennym Boleszkowice dźwignęły się z upadku gospodarczego. W miasteczku działały: młyn motorowy, kuźnia, niewielki warsztat kowalsko-mechaniczny, piekarnia oraz cegielnia w okolicy miasta, apteka, poczta, przedszkole, straż pożarna. Powstały liczne organizacje społeczne, m.in. klub gimnastyczny oraz jeździecki. Pomimo rozwijającej się branży usługowej i przemysłowej głównym źródłem utrzymania pozostawało rolnictwo. Trudniło się nim ok. 50% mieszkańców Boleszkowic. W latach 1925-1937 uruchomiona została gazownia. Podjęto pracę nad elektryfikacją całego miasteczka. Zbudowany został też młyn o napędzie elektrycznym. Niestety w dwudziestoleciu międzywojennym miasteczko stopniowo traciło dawny charakter miejski. W 1939 r. Boleszkowice liczyły 1531 mieszkańców.

W czasie II wojny światowej, 31 stycznia 1945 r. do Boleszkowic wkroczyły jednostki 2 Armii Pancernej oraz 5 Armii Uderzeniowej 1 Frontu Białoruskiego, które następnie ruszyły się w kierunku twierdzy Kostrzyn.

Oficjalne włączenie Boleszkowic do Polski nastąpiło 2 lutego 1945 roku. W dniu 1.01.1972 r. uchwałą Rady Narodowej w Dębnie Nr XII/42 z dnia 10.09.1971 r. zniesiono miasto Boleszkowice. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. Obecnie wieś Boleszkowice leży w województwie zachodniopomorskim, powiecie myśliborskim, gminie Boleszkowice[1.1].

Drukuj
Przypisy