Cmentarz żydowski w Bodzentynie został formalnie założony w 1867 r.[1.1], jednak nieformalnie pochówki odbywały się tu znacznie wcześniej[1.2]. Ostatni znany pochówek miał miejsce na początku 1942 roku. Cmentarz znajduje się po lewej stronie drogi do Świętej Katarzyny, na zboczach Góry Miejskiej (około 80 metrów od drogi). Pierwotnie cmentarz posiadał symboliczną bramę i dom dla stróża, nie był ogrodzony.

Do dziś zachowało się ponad 70 nagrobków, wykonanych z piaskowca, w formie macew i stel, o zakończeniach półokrągłych i prostych. W zwieńczeniach macew wyryto typowe dla żydowskiej sztuki sepulkralnej zdobienia, takie jak: szafy z księgami, lwy, korony Tory, świece, ptaki, dzbany. Część inskrypcyjna często jest flankowana kolumnami i odcięta linią od zwieńczenia. Według badań nieżyjącego już Adama Penkalli, zachowane nagrobki pochodzą z lat 1870-1934[1.3].

Cmentarz żydowski w Bodzentynie został wpisany do krajowego rejestru zabytków decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dn. 20.09.1990 r. pod nr. rej. 1070[1.4]. Obecnie figuruje pod nr. rej. A.221[1.5]]

W 2006 r. miejscowy ks. Leszek Sikorski przy pomocy członków parafii rozpoczął prace porządkowe na cmentarzu, polegające między innymi na karczowaniu roślinności. Jego działalność wsparł, pochodzący się z Bodzentyna, Maks Manes Szafir, z którego inicjatywy Szwedzki Komitet przeciwko Antysemityzmowi przystąpił do zbiórki funduszy na restaurację kirkutu. Prace trwały od 2008 roku. Cmentarz został uporządkowany i ogrodzony kamiennym murem, z bramą zaprojektowaną przez Marka Cecułę. Przy wejściu ustawiono ufundowaną przez ks. Leszka Sikorskiego macewę, poświęconą pamięci członków rodziny M. Szafira, zabitych w latach Zagłady. W dn. 26 sierpnia 2009 r. odbyła się ceremonia oddania odrestaurowanego cmentarza[1.1.3].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] P. Burchard, Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce, Warszawa 1990, s. 135.
  • [1.2] A. Wołczyk, Cmentarze Bodzentyna 1801-1980, Kielce 1983, s. 66.
  • [1.3] K. Bielawski, Bodzentyn, "Kirkuty - cmentarze żydowskie w Polsce; http://cmentarze-zydowskie.pl/bodzentyn.htm [dostęp 23.03.2020].
  • [1.4] ŻIH, Dział Dokumentacji Zabytków, Decyzja w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie prac porządkowych na cmentarzu żydowskim w Bodzentynie z dn. 19.04.2004 r.
  • [1.5] Cmentarz żydowski Bodzentyn [online] https://zabytek.pl/pl/obiekty/bodzentyn-cmentarz-zydowski [dostęp 23.03.2020
  • [1.1.3] K. Bielawski, Bodzentyn, "Kirkuty - cmentarze żydowskie w Polsce; http://cmentarze-zydowskie.pl/bodzentyn.htm [dostęp 23.03.2020].