Białostocka Poalej Syjon („Robotnicy Syjonu”, Żydowska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza), której przewodził Jankiel Jankowski, skupiała głównie robotników wykształconych w tradycji żydowskiego nacjonalizmu i przeciwników chasydyzmu. W swojej działalności partia łączyła idee syjonistyczne i socjalistyczne. Głównym celem było zbudowanie socjalistycznego i ponadklasowego państwa żydowskiego w Palestynie, a także wprowadzenie autonomii kulturalnej i narodowej dla Żydów zamieszkujących w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Poalej Syjon przeciwstawiała się także dyskryminacji Żydów, walczyła o poprawę sytuacji materialnej i prawa pracownicze dla proletariatu. Przy partii działały liczne organizacje, prowadzące szkolenia dla przyszłych osadników w Palestynie, a także stowarzyszenia prowadzące działalność społeczno-kulturalną i wspierające rozwój świeckiej kultury tworzonej w języku jidysz.

Białostocka komórka Poalej Syjon prowadziła szeroko zakrojoną kampanię propagandową wśród młodzieży żydowskiej. Organizowano wykłady i spotkania dyskusyjne prowadzone przez liderów ruchu (m.in.: Lipa Sukenik, Josef Antokolski, Chajkel Ołdak, Maks Chmielnik, Dowid Klementynowski, Ana Alperin, Chaszke Fajnsod, Awrom Liberman). Choć Poalej Syjon liczyła w Białymstoku znacznie mniej członków niż wiodący Bund, udało się jej wypracować jasny i spójny program działania. Po 1906 r. zaczęła wydawać własne czasopismo, prezentującą ideowe założenia partii. W kwietniu 1906 r. w Białymstoku odbyła się regionalna konferencja Poalej Syjon, na którą przybyli przedstawiciele z Grodna i innych miejscowości. Podczas konferencji doszło do utworzenia komitetu regionalnego, na którego czele stanęli: Jankiel Janowski, Josef Antokolski, Chajkel Ołdak i Fajwel Weber.

Krwawe pogromy, do których doszło w czerwcu 1906 r., znacznie osłabiły aktywność białostockiej komórki Poalej Syjon. W kolejnych latach traciła stopniowo na znaczeniu, podobnie jak cały ruch lewicowy na terenach Rosji. Dopiero w okresie międzywojennym, gdy działalność partii została formalnie zalegalizowana, Poalej Syjon przeżyła ponowny okres rozkwitu, zyskując wielu zwolenników i stając się znaczącą siłą polityczną w mieście[1.1].

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Klementynowski D., The Labor Zionist Movement, [w:] The Bialystoker Memorial Book, New York 1982, ss. 24–25.