Stary cmentarz gminy żydowskiej w Bierutowie został założony ok. 1765 r., w pobliżu wioski Miłocice, w odległości 10 km od Bierutowa[1.1]. Należy do najstarszych w dawnym księstwie oleśnickim. Umiejscowiono go w lesie na południe od Miłocic, w odległości ok. 600 m od najbliższych zabudowań. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1756 roku. Mur wokół cmentarza oraz dom przedpogrzebowy ufundowane zostały w 1847 r. przez  przez Emanuela Pringsheima z Opola. Ostatni pochówek miał miejsce w 1900 roku[1.2]. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz.

Nekropolia leży wewnątrz masywu leśnego na południowym stoku o wysokości 166,7 m n.p.m. Powstała na rzucie prostokąta o wymiarach 45 x 40 m. Jeden bok przylega do leśnej drogi, drugi położony jest na szczycie wzniesienia. Mur z bramą i domem przedpogrzebowym nie zachował się, widoczne są jedynie ślady podmurówki. Przetrwało 49 nagrobków w różnym stanie, głównie w północnej części cmentarza. Wszystkie zachowane nagrobki mają kształt macewy i wykonane są z piaskowca, z wyjątkiem dwóch najstarszych wykonanych z wapienia. Najstarsze nagrobki pochodzą z końca XVIII wieku, najnowsze – z 1863 roku. Inskrypcje zostały wykonane w języku hebrajskim lub niemieckim, niekiedy na jednej płycie znajdują się napisy w obu językach. Płyty zwieńczone są przeważnie łukiem lub trójkątem. Macewy ułożone są w dających się wyróżnić szeregach na osi północ–południe, bez śladu podziału na kwatery. Część wschodnia cmentarza przeznaczona była na pochówki kobiet.

Zabytek otoczony jest lasem sosnowym, a na samym terenie nekropolii ze starodrzewu zachowały się nieliczne brzozy tworzące alejki wzdłuż muru. W południowo-zachodnim narożniku znajduje się gruzowisko kamieni nagrobnych.

Cmentarz wpisano do rejestru zabytków 14 maja 1990 r., pod nr A/3983/642/W.

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Bernstadt a. d. Weide, [w:] Alicke K.-D., Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum, t. 1, München 2008, szp. 457.
  • [1.2] Burchard P., Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce, Warszawa 1990, s. 184.