Pierwsze wzmianki dotyczące żydowskiego osadnictwa w mieście pochodzą z 1321 roku. Brak jednak jakichkolwiek informacji mówiących o obecności społeczności w Choszcznie w ciągu kolejnych stuleci.

Oficjalna gmina żydowska zawiązała się dopiero prawdopodobnie na początku XVIII w., a ok. 1880 r. liczyła ponad 200 członków. Jednak szerzący się antysemityzm doprowadził do ataków na miejscową ludność żydowską już w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku.

W 1932 r. w Choszcznie mieszkało 118 Żydów (1,1% mieszkańców), w tym 46 płatników składki. Tutejsza gmina synagogalna obejmowała też: Granów (Granow), Güstrow, Zamecin (Sammenthin), Zieleniewo (Sellnow) — w tym ostatnim zamieszkiwało 15 Żydów. W skład władz gminy wchodzili: A. Abraham, Willi Amholz (przewodniczący i sekretarz), Arnold Petzal. Istniały wydziały cmentarny i szkolny. Funkcje kantora i nauczyciela pełnił Abraham Altmann. W 1930 r. budżet gminy wynosił 10 500 RM. W skład jej majątku wychodziła synagoga przy Judenstraße, cmentarz oraz rzeźnia rytualna.

Po przejęciu władzy przez narodowych socjalistów w 1933 r. akty antysemityzmu nasiliły się. Synagoga spłonęła podczas tzw. nocy kryształowej w 1938 r., jednak już wcześniej została zbezczeszczona przez Sturmabteilung (SA). Wiadomo, że z chwilą wybuchu II wojny światowej w Choszcznie mieszkało jeszcze ok. 40 Żydów, jednak ich dalsze losy nie są znane.

Bibliografia

  • Alicke K.-D., Lexikon der jüdischen Gemeinden im deutschen Sprachraum, Gütersloh 2008.
  • Führer durch die jüdische Gemeindeverwaltung und Wohlfahrtspflege in Deutschland: 1932–1933, Berlin 1933, s. 63.
Drukuj