Od 1923 r., w Częstochowie działał oddział żydowskiego Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej. Jego centrala mieściła się w Warszawie. Funkcję prezesa Towarzystwa pełnił Stefan Kon-Kolin.

Towarzystwo zajmowało się propagowaniem zdrowia i higieny wśród dorosłych oraz młodzieży szkolnej i prowadzeniem praktyki lekarskiej w zakresie profilaktyki i leczenia. Prowadziło gabinety i poradnie lekarskie dla szkół. Gabinet prowadzony przez dr Leona Gutmana zajmował się zabiegami chirurgicznymi, laryngologicznymi i dentystycznymi. Dr Perec prowaził gabinet terapii fizykalnej, Julian Lipiński – przeciwgruźliczy; dr Orlińska – stację opieki nad matką i dzieckiem i poradnię dla kobiet ciężarnych (wydawano również mleko witaminizowane dla niemowląt). Lekarze składali także wizyty domowe[1.1].

„Należy podkreślić, iż towarzystwo odegrało istotną rolę w zwalczaniu gruźlicy, która w środowisku częstochowskich Żydów była szczególnie groźna. Poradnia przeciwgruźlicza zarejestrowana w sierpniu 1929 roku miała zarejestrowanych aż 942 chorych, w październiku tego samego roku 953 chorych, w tej liczbie znalazło się 376 dzieci w wieku do lat 15 i 327 kobiet”[1.2].

Towarzystwo posiadało zakład leczniczy dla niemowląt i dzieci do 7 lat przy ul. Ogrodowej 12. Prowadziło również szeroko zakrojoną akcję dożywiania dzieci w szkołach. Specjalna sekcja towarzystwa organizowała kolonie i półkolonie letnie dla dzieci. Założono specjalny ośrodek na ten cel w miejscowości Ostrów, sfinansowany przez Bolesława Templa, kierowany przez dr Lipińską[1.3].

W Towarzystwie było zatrudnionych 5 lekarzy. Jego budżet w 1939 r. wynosił 120 tys. zł. W tym roku udzielono pomocy medycznej w 15 tys. przypadków. Jak pisze Mizgalski, „[...] dzięki sekretarzowi Jakubowi Rozenerowi, który posiadał ogromny talent organizacyjny, Towarzystwo Ochrony Zdrowia przynosiło ogromne korzyści społeczeństwu żydowskiemu Częstochowy”[refr:|Cyt. za: Mizgalski J., Życie społeczne częstochowskich Żydów w XX wieku przed Holocaustem, [w:] Z dziejów Żydów w Częstochowie, red. Z. Jakubowski, Częstochowa 2002, s. 247.]].

Działalność towarzystwa została zahamowana, tak jak innych organizacji i instytucji wraz z wybuchem II wojny światowej i wejściem Niemców do miasta. Częstochowski Oddział TOZ został reaktywowany po zakończeniu wojny w 1945 roku. 

 

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Mizgalski J., Życie społeczne częstochowskich Żydów w XX wieku przed Holocaustem, [w:] Z dziejów Żydów w Częstochowie, red. Z. Jakubowski, Częstochowa 2002, ss. 245–246.
  • [1.2] Cyt. za: Mizgalski J., Życie społeczne częstochowskich Żydów w XX wieku przed Holocaustem, [w:] Z dziejów Żydów w Częstochowie, red. Z. Jakubowski, Częstochowa 2002, s. 246.
  • [1.3] Mizgalski J., Życie społeczne częstochowskich Żydów w XX wieku przed Holocaustem, [w:] Z dziejów Żydów w Częstochowie, red. Z. Jakubowski, Częstochowa 2002, s. 247.