Około 1820 r., w związku z zapełnieniem pierwszego cmentarza żydowskiego, czyżewska gmina wyznaniowa została postawiona przed koniecznością organizacji kolejnego miejsca pochówku. Nowy cmentarz żydowski założono przy obecnej ul. Cichej. Również ta nekropolia uległa dewastacji w czasach drugiej wojny światowej oraz w okresie po wyzwoleniu. Do dziś na powierzchni 1,3 ha zachowały się jedynie dwa obmurowania grobów.

W Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie znajdują się zeznania Szmuela Gutmana, dowódcy polskiej grupy konspiracyjnej "Odwet", która 26.07.1943 r. wysadziła most koło Małkini. Po akcji bojowcy udali się do Czyżewa i na cmentarzu żydowskim potajemnie, w nocy pochowali poległego towarzysza, porucznika Lubka. Prawdopodobnie pogrzeb odbył się właśnie na "nowym" cmentarzu. Z relacji wynika, że cmentarz nie posiadał bramy, a dostęp do nekropolii utrudniały gęste krzewy. Na cmentarzu znajdował się ohel, a w nim dwie macewy. Ciało bojowca złożono w grobie wykopanym w obrębie ohelu[1.1].

Drukuj

Przypisy

  • [1.1] Archiwum ŻIH, Zbiór relacji Żydów Ocalałych z Zagłady, sygn. 301/6793, Relacja Szmuela Gutmana.