Znaleziska archeologiczne wskazują, że okolice Dobrzan zostały zaludnione wcześnie, bo już w epoce kamienia. Jednak najstarsze ślady stałego osadnictwa na tym obszarze pochodzą z wieku VII. W X-XII w. istniały na tam dwa grodziska obronne, zachowane do dziś na wschód i na zachód od miasta. Przypuszcza się, że początek miastu dała osada przygrodowa powstała przy młodszym z grodów, datowanym na przełom XI i XII wieku.

Od początku XIV w. Dobrzany były własnością pomorskiego rodu rycerskiego Steglitzów, jednak magdeburskie prawa miejskie osada otrzymała w 1336 r. z rąk przedstawiciela innego możnego rodu pomorskiego, Jakuba von Guntensberga. Od jego imienia przyjęto nazwę Jakobshagen, która funkcjonowała aż do 1945 roku. Po II wojnie światowej nazwę kilkakrotnie zmieniano, najpierw na Jakubowo, później na Dobrzanek, a w końcu na Dobrzany. W roku 1359 Steglitzowie, będący lennikami księcia z linii szczecińskiej, przeszli w służbę księcia z linii wołogoskiej. W wyniku tego, Dobrzany zostały podporządkowane domenie książęcej w Szadzku, a miastu nadano herb stosownie do ówcześnie panujących zwyczajów. Od roku 1430 Dobrzany używały też własnej pieczęci z wyobrażeniem postaci w aureoli, trzymającej w prawej ręce miecz a w lewej pastorał. Na pieczęci znajdował się napis „Secret. Civitalis Jakobshagen”.

Po reformacji, kiedy miasto stało się całkowicie zależne od księcia, pieczęć przedstawiała na tarczy szpon gryfa skierowany w górę z napisem „S. Civitatis Jakobshagen”. Po kilku zmianach w XIX i XX w. miasto wróciło do herbu z roku 1618. Przedstawia on tarczę ze srebrnym polem, przedzieloną poprzeczną błękitną belką, na niej znajduje się łapa gryfa zwrócona w lewo, w kolorze czerwonym, ze złotymi szponami. Mieszkańcy Dobrzan zajmowali się głównie rolnictwem, w mniejszym stopniu rzemiosłem, np. warzeniem piwa. Dwie istniejące w mieście karczmy miały duże znaczenie, gdyż leżały na skraju miasta, przy głównej ulicy przelotowej i były często odwiedzane. Przebywali w nich m.in. książęta w czasie polowań w lasach koło Szadzka. Dobrzany były ośrodkiem lokalnej wymiany towarowej, głównie płodów rolnych; miały też prawo do organizowania dwu jarmarków kramarskich w ciągu roku. Jednym z najstarszych zajęć mieszkańców było młynarstwo. Już w średniowieczu działał w Dobrzanach młyn, znajdujący się nad jeziorem zwanym Stawem Młyńskim. Do 1368 roku miasto należało do księstwa wołogoskiego. W latach 1368-1459, kiedy nastąpił ponowny podział Pomorza Zachodniego, znalazło się w granicach księstwa słupskiego do czasu gdy książę Bogusław X ponownie zjednoczył ziemie całego Pomorza.

Od roku 1648 Dobrzany znalazły się w państwie brandenburskim, następnie od 1701 r. należały do Królestwa Pruskiego. Były stosunkowo niewielką miejscowością, umieszczoną w cieniu zamku obronnego wzniesionego w XIII w. w pobliskim Szadzku. Mimo że zamek był wielokrotnie zdobywany (przez Brandenburczyków w 1445 i 1478 r. i przez Szwedów w okresie wojny trzydziestoletniej) nie odbijało się to szczególnie na losie Dobrzan. Poważnemu zniszczeniu miasto uległo dopiero w roku 1781, w wyniku pożaru. Wkrótce jednak zostało odbudowane, a wykorzystano do tego celu cegły z rozbieranych murów szadzkiego zamku. Odbudową miasta kierował znakomity architekt pomorski, David Gilly.

2 marca 1945 r. Dobrzany zostały zajęte przez armię radziecką, a następnie przekazane Polsce. Działania wojenne zniszczyły miasto w 60%, a najbardziej ucierpiała wówczas Starówka. Zachował się jedynie kościół z XVIII w. i kilka domów ryglowych. 

 

 

Drukuj