Cmentarz żydowski w Gostyniu założono w 1817 r. Zlokalizowany na niewielkiej działce, na wzniesieniu sąsiadującym z parkiem gostyńskiej strzelnicy przy ulicy Strzeleckiej, bardzo szybko okazał się niewystarczający dla rozrastającej się gminy. Od 1872 r. Żydzi zabiegali o jego powiększenie, co ostatecznie udało się zrealizować w 1894 r. 

Kontrakt kupna z 15 marca 1894 r.

§ 1

Giełda Strzelecka w Gostyniu składająca się z 40 członków jest właścicielką nieruchomości starej strzelnicy, położonej poza miastem przed wsią Brzezie na lewo od szosy do Leszna.

§ 2

Z tejże sprzedaje giełda strzelecka tutejszej gminie żydowskiej zastąpionej przez zarząd, składający się z panów S. Schlesingera, Leopolda Lewina, H. Lachmanna, parcelę roli o objętości 1717 m² (tysiącsiedemsetsiedemnaście). Parcela ta graniczy z zachodu z cmentarzem żydowskim, z północy z szosą do Leszna, ze wschodu i południa z gruntami giełdy strzeleckiej.

§ 3

Cena kupna została za kwadratowy metr na 25 fenigów za cała parcele, zatem na 429,25 Marek (czterystadwadzieściadziewięćmarek i dwadzieściapięćfenigów) umówioną. Cena kupna jest natychmiast płatna.

§ 4

Tradycja nastąpi najpóźniej 15 sierpnia r. b. Dlatego, że parcela aż do tego czasu wydzierżawioną jest. Jakiekolwiek ciężary i podatki przyjmuje kupujący od tego czasu.

§ 5

Spuszczenie ma najpóźniej w dwóch latach nastąpić i jest kupująca zobowiązaną takowe każdego czasu przyjąć.

§ 6

Z dniem tradycji przyjmuje kupująca parcelę w nieograniczone swoje posiadanie i może zatem każdą budowlę podjąć. Za jakąkolwiek szkodę, która by przez to powstać miała, że parcela tymczasowo nie została spuszczoną, odpowiada sprzedający.

§ 7

Giełda Strzelecka kwituje z rzetelnego odebrania ceny kupna.

§ 8

Koszta kontraktu kupna, stempla i spuszczenia ponosi kupujący.

Gostyń, 14 Marzec 1894[1.1]

Giełda Strzelecka: M. Czabajski, Z. Ciążyński, W. Heinsch, A. Tomaszewski, W. Murzyński, J. Politowski i inni

Zarząd Gminy Żydowskiej: S. Schlesinger, H. Lachmann, Leopold Lewin

Cmentarz otoczony był niewysokim parkanem na podmurówce i zajmował powierzchnię około 0,35 ha. Ostatni pochówek miał miejsce w 1921 r.

Kres istnienia nekropolii położyli Niemcy, którzy w 1940 r. zniszczyli nagrobki i większość z nich wywieźli, traktując jako materiał budowlany. Jak wynika z zachowanych relacji, macewy zgromadzono na terenie boiska szkolnego, gdzie były tłuczone, a następnie wykorzystane jako gruz do utwardzenia dzisiejszej ulicy Wincentego Witowa. Tablice zużyto także do wykładania koryta Rowu Polskiego, m.in. w okolicach wsi Brzezie k. Gostynia. Ich fragmenty można tam odnaleźć jeszcze dzisiaj.

Na terenie cmentarza zachował się piękny starodrzew z wyraźnie zaznaczającą się aleją główną na osi północ – południe. Obecnie cmentarz stanowi część miejskiego parku, dzięki czemu jest zadbany i służy mieszkańcom jako miejsce wypoczynku.
 

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] APL, Akta m. Gostyń, sygn. 442, b.pag.