Janów Biskupi, jako miasto na prawie chełmińskim, zostało założone w 1465, na gruntach wsi Porchów, według innych żródeł Parchów, istniejącej tu co najmniej od wczesnego średniowiecza. Nową nazwę miasto zawdzięcza swemu założycielowi i ówczesnemu właścicielowi dóbr – biskupowi łuckiemu – Janowi Łosowiczowi. W 1497 r. miasto otrzymało przywilej na trzy jarmarki rocznie, zaś w 1730 r. – król August II zezwolił na kolejny. Miasto, będące siedzibą rezydencji biskupów łuckich i korzystnie położone przy szlaku handlowym prowadzącym z Krakowa w kierunku Wilna, szybko rozwijało się zarówno pod względem demograficznym, jak i gospodarczym. W II połowie XV w. Janów stał się ważnym ośrodkiem religijnym oraz lokalnym centrum handlowo-usługowym. W XVI w. wzniesiono tu dwa kościoły i zamek obronny. W 1570 r., w liczącym około 5 tys. mieszkańców Janowie działało kilka cechów rzemieślniczych: kuśnierzy, szewców, zdunów i stolarzy. 3. ćwierć XVI w. przyniosła koniec świetności Janowa. Miasto ucierpiało poważnie w czasie dwóch wielkich pożarów w 1575 i w 1620 roku, a następnie, w 1656 roku zostało zniszczone i zrabowane przez Szwedów.

W XVIII w., wraz z napływem ludności żydowskiej, miasto zaczęło powoli podnosić się z upadku. W latach 1714–1735 wzniesiono tu kościół p.w. św. Trójcy, zaś w latach 1770–1780, w miejscu zniszczonej przez Szwedów rezydencji biskupów wybudowano okazały barokowy pałac otoczony parkiem w stylu angielskim.

W 1818 roku Janów stał się siedzibą biskupów nowo utworzonej diecezji janowskiej, która jednak już w 1867 r. została zlikwidowana w ramach represji po powstaniu styczniowym. W ciągu XIX w., m.in. ze względu na brak przemysłu i linii kolejowej, rozwój ośrodka został zahamowany, a w 1870 r. Janów stracił prawa miejskie. Pod koniec XIX w. działał tu sąd gminny i urząd gminy, dwie szkoły dwuklasowe, przytułek dla starców i kalek, stacja pocztowa, Choć w 1915 r. Janów ponownie otrzymał status miasta, a w 1918 r. stał się siedzibą powiatu konstantynowskiego, nie przyniosło to znaczącego ożywienia gospodarczego. W 1945 r., zniszczony i w połowie wyludniony Janów, ponownie utracił prawa miejskie. Do dziś pod względem ustrojowym zachowuje status wsi.

Bibliografia

  • Janów, [w]: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, Warszawa 1880–1914, s. 421.
Drukuj